Hangi durumlarda kullanılır
Doz ve kullanım
Sadece damar içine (intravenöz) uygulanır; kas içi veya deri altı enjeksiyon yapılmaz. %20 ve üzeri konsantrasyonlar yüksek ozmolarite nedeniyle periferik damara değil, merkezi kateter aracılığıyla verilir. Doz, hız ve süre hekimce belirlenir; uygulama boyunca kan şekeri, elektrolit ve sıvı dengesi izlenir.
Vücutta neler olabilir
Yaygın
- Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi)
- Damar yolunda ağrı veya tahriş
- Elektrolit dengesizliği (özellikle düşük potasyum)
- Aşırı sıvı yükü
Seyrek / Ciddi
- Şiddetli hiperglisemi ve hiperozmolar durum: bilinç bulanıklığı, koma (infüzyonu durdurun, hemen bildirim)
- Anafilaksi — alerjik şok (ilacı durdurun)
- Hiponatremi: baş ağrısı, bulantı, nöbet (kan sodyumu düşer)
- Venöz tromboz veya flebit (damar tıkanması/iltihabı)
- Refeeding sendromu: uzun süre yetersiz beslenen hastalarda elektrolit çöküşü
Birlikte dikkat edilecekler
Önemli güvenlik notları
Gebelik ve emzirmede
Doğum sırasında yüksek konsantrasyonlu dekstroz çözeltisi uygulanması anneye bağlı hiperglisemiye yol açarak yenidoğanda hipoglisemi riskini artırabilir. Gebelikte kullanım kararı hekime aittir.
Dekstroz hakkında sıkça sorulanlar
Dekstroz nedir?
Vücuda damar yoluyla verilen glikoz çözeltisidir; kalori ve sıvı desteği sağlar. Hastane ortamında hekim gözetiminde uygulanır; eczaneden satın alınan bir ürün değildir.
Dekstroz ne işe yarar?
Dekstroz şu durumlarda kullanılır: Akut hipoglisemi (kan şekerinin tehlikeli düşmesi); Yeterli beslenemeyen hastalarda kalori desteği; IV ilaç sulandırıcısı olarak kullanım; Parenteral (damardan) sıvı-elektrolit replasmanı.
Dekstroz yan etkileri nelerdir?
Yaygın: Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi), Damar yolunda ağrı veya tahriş, Elektrolit dengesizliği (özellikle düşük potasyum), Aşırı sıvı yükü. Seyrek/ciddi: Şiddetli hiperglisemi ve hiperozmolar durum: bilinç bulanıklığı, koma (infüzyonu durdurun, hemen bildirim), Anafilaksi — alerjik şok (ilacı durdurun), Hiponatremi: baş ağrısı, bulantı, nöbet (kan sodyumu düşer), Venöz tromboz veya flebit (damar tıkanması/iltihabı).
Dekstroz hangi ilaçlarla etkileşir?
Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Diüretikler (idrar söktürücüler): hiponatremi riskini artırır; SSRİ/SNRİ antidepresanlar: kan sodyumunu daha da düşürebilir; İnsülin ve oral antidiyabetikler: kan şekeri üzerindeki etki değişebilir; doz ayarı gerekebilir; Vazopressin analogları: hiponatremi riskini artırır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.
Dekstroz gebelikte kullanılır mı?
Doğum sırasında yüksek konsantrasyonlu dekstroz çözeltisi uygulanması anneye bağlı hiperglisemiye yol açarak yenidoğanda hipoglisemi riskini artırabilir. Gebelikte kullanım kararı hekime aittir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.
Dekstroz içeren ilaçlar hangileridir?
Dekstroz etkin maddesini içeren 4 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.