Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Akut hipoglisemi (kan şekerinin tehlikeli düşmesi)
Yeterli beslenemeyen hastalarda kalori desteği
IV ilaç sulandırıcısı olarak kullanım
Parenteral (damardan) sıvı-elektrolit replasmanı
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Sadece damar içine (intravenöz) uygulanır; kas içi veya deri altı enjeksiyon yapılmaz. %20 ve üzeri konsantrasyonlar yüksek ozmolarite nedeniyle periferik damara değil, merkezi kateter aracılığıyla verilir. Doz, hız ve süre hekimce belirlenir; uygulama boyunca kan şekeri, elektrolit ve sıvı dengesi izlenir.

Doz
Hekim belirler
Konsantrasyon (%20)
200
mg/mL
Uygulama yolu
Yalnızca IV
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi)
  • Damar yolunda ağrı veya tahriş
  • Elektrolit dengesizliği (özellikle düşük potasyum)
  • Aşırı sıvı yükü

Seyrek / Ciddi

  • Şiddetli hiperglisemi ve hiperozmolar durum: bilinç bulanıklığı, koma (infüzyonu durdurun, hemen bildirim)
  • Anafilaksi — alerjik şok (ilacı durdurun)
  • Hiponatremi: baş ağrısı, bulantı, nöbet (kan sodyumu düşer)
  • Venöz tromboz veya flebit (damar tıkanması/iltihabı)
  • Refeeding sendromu: uzun süre yetersiz beslenen hastalarda elektrolit çöküşü
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Diüretikler (idrar söktürücüler)
hiponatremi riskini artırır
SSRİ/SNRİ antidepresanlar
kan sodyumunu daha da düşürebilir
İnsülin ve oral antidiyabetikler
kan şekeri üzerindeki etki değişebilir; doz ayarı gerekebilir
Vazopressin analogları
hiponatremi riskini artırır
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Diyabetes mellitusta kan şekeri sıkı izlenmeli; hızlı infüzyon hiperglisemi ve koma yapabilir
Kafa içi kanama veya ağır dehidratasyonda kullanılmaz
Yenidoğanlarda ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde hiperglisemi/hipoglisemi riski yüksektir
Periferik damara yüksek konsantrasyonlu çözelti verilmesi damar hasarı yapar
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Doğum sırasında yüksek konsantrasyonlu dekstroz çözeltisi uygulanması anneye bağlı hiperglisemiye yol açarak yenidoğanda hipoglisemi riskini artırabilir. Gebelikte kullanım kararı hekime aittir.

Sık sorulanlar

Dekstroz hakkında sıkça sorulanlar

Dekstroz nedir?

Vücuda damar yoluyla verilen glikoz çözeltisidir; kalori ve sıvı desteği sağlar. Hastane ortamında hekim gözetiminde uygulanır; eczaneden satın alınan bir ürün değildir.

Dekstroz ne işe yarar?

Dekstroz şu durumlarda kullanılır: Akut hipoglisemi (kan şekerinin tehlikeli düşmesi); Yeterli beslenemeyen hastalarda kalori desteği; IV ilaç sulandırıcısı olarak kullanım; Parenteral (damardan) sıvı-elektrolit replasmanı.

Dekstroz yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi), Damar yolunda ağrı veya tahriş, Elektrolit dengesizliği (özellikle düşük potasyum), Aşırı sıvı yükü. Seyrek/ciddi: Şiddetli hiperglisemi ve hiperozmolar durum: bilinç bulanıklığı, koma (infüzyonu durdurun, hemen bildirim), Anafilaksi — alerjik şok (ilacı durdurun), Hiponatremi: baş ağrısı, bulantı, nöbet (kan sodyumu düşer), Venöz tromboz veya flebit (damar tıkanması/iltihabı).

Dekstroz hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Diüretikler (idrar söktürücüler): hiponatremi riskini artırır; SSRİ/SNRİ antidepresanlar: kan sodyumunu daha da düşürebilir; İnsülin ve oral antidiyabetikler: kan şekeri üzerindeki etki değişebilir; doz ayarı gerekebilir; Vazopressin analogları: hiponatremi riskini artırır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Dekstroz gebelikte kullanılır mı?

Doğum sırasında yüksek konsantrasyonlu dekstroz çözeltisi uygulanması anneye bağlı hiperglisemiye yol açarak yenidoğanda hipoglisemi riskini artırabilir. Gebelikte kullanım kararı hekime aittir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Dekstroz içeren ilaçlar hangileridir?

Dekstroz etkin maddesini içeren 4 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Dekstroz içeren ilaçlar (4)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaDekstroz hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Dekstroz hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.