Ana SayfaEtken maddelerDipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat
Kısaca

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat (Dipotassium phosphate / Potassium dihydrogen phosphate), Elektrolit takviyesi (damar yoluyla fosfat ve potasyum) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Yoğun bakımda potasyum ve fosfat eksikliğinin birlikte görülmesi, Serum örnekleri izlenerek fosfat ihtiyacının karşılanması, Damardan beslenmede (parenteral beslenme) fosfat desteği durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Yoğun bakımda potasyum ve fosfat eksikliğinin birlikte görülmesi
Serum örnekleri izlenerek fosfat ihtiyacının karşılanması
Damardan beslenmede (parenteral beslenme) fosfat desteği
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Konsantre çözelti doğrudan verilmez; infüzyon (damar yoluyla sıvı) torbasına, uygulamadan hemen önce steril koşullarda katılır. Taşıyıcı çözelti kalsiyum ve magnezyum içermemelidir, örneğin %5 dekstroz ya da serum fizyolojik kullanılır. İnfüzyon kesintisiz yapılır, pompa önerilir. Doz kandaki potasyum ve fosfat düzeyine göre sağlık ekibi tarafından ayarlanır.

Yetişkin günlük fosfat ihtiyacı (parenteral beslenme)
0,2–0,5
mmol/kg/gün
Karışımdaki fosfat konsantrasyonu üst sınırı
24
mmol/L
En yüksek infüzyon hızı (potasyum)
20
mmol/saat
Günlük en yüksek potasyum
2–3
mmol/kg
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Doz ve hız kurallarına uyulduğunda yan etkiler seyrek görülür

Seyrek / Ciddi

  • Çok hızlı infüzyonda kalp ritim bozukluğu (infüzyon durdurulur)
  • Kanda ani potasyum yüksekliği
  • Ani asidoz (kanın asitlenmesi)
  • Akut böbrek bozukluğu
  • Bulantı
  • Damar dışına kaçarsa doku hasarı ve sertleşme
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Potasyum tutucu idrar söktürücüler, aldosteron karşıtları, ADE inhibitörleri
şiddetli potasyum yüksekliği yapabilir
Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar (NSAİİ)
böbrekten potasyum atılımı azalır, potasyum yükselir
Kalp glikozitleri (digoksin gibi)
potasyum düzeyine göre etkisi azalır ya da ritim bozukluğu riski artar
Süksametonyum
birlikte verilince kalp ritmini etkileyen potasyum yüksekliği oluşabilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Böbrek yetmezliğinde, kanda fosfat ya da potasyum yüksekliğinde ve kalsiyum düşüklüğünde kullanılmaz
Susuzluk (dehidrasyon), Addison hastalığı, orak hücreli anemi ve Gamstorp sendromunda kullanılmaz
Potasyum tutucu idrar söktürücü kullananlarda verilmez
Kalp yetmezliğinde özel dikkatle verilir
Günlük fosfat 50 mmol'ü aşarsa kalsiyum ve fosfat düzenli ölçülür, gerekirse kalsiyum ayrı damardan verilir
Asit-baz dengesizliğinin tedavisinde uygun değildir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik ve emzirmede güvenliğine dair veri yetersizdir; yarar ve risk dikkatle tartıldıktan sonra hekim kararıyla uygulanır (gebelik kategorisi C).

Sık sorulanlar

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat hakkında sıkça sorulanlar

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat nedir?

Vücutta potasyum ve fosfat birlikte azaldığında bu eksiği damar yoluyla tamamlar. Yalnızca hastanede, yoğun bakım gibi kan değerlerinin yakından izlendiği ortamlarda uygulanır.

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat ne işe yarar?

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat şu durumlarda kullanılır: Yoğun bakımda potasyum ve fosfat eksikliğinin birlikte görülmesi; Serum örnekleri izlenerek fosfat ihtiyacının karşılanması; Damardan beslenmede (parenteral beslenme) fosfat desteği.

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Doz ve hız kurallarına uyulduğunda yan etkiler seyrek görülür. Seyrek/ciddi: Çok hızlı infüzyonda kalp ritim bozukluğu (infüzyon durdurulur), Kanda ani potasyum yüksekliği, Ani asidoz (kanın asitlenmesi), Akut böbrek bozukluğu.

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Potasyum tutucu idrar söktürücüler, aldosteron karşıtları, ADE inhibitörleri: şiddetli potasyum yüksekliği yapabilir; Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar (NSAİİ): böbrekten potasyum atılımı azalır, potasyum yükselir; Kalp glikozitleri (digoksin gibi): potasyum düzeyine göre etkisi azalır ya da ritim bozukluğu riski artar; Süksametonyum: birlikte verilince kalp ritmini etkileyen potasyum yüksekliği oluşabilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat gebelikte kullanılır mı?

Gebelik ve emzirmede güvenliğine dair veri yetersizdir; yarar ve risk dikkatle tartıldıktan sonra hekim kararıyla uygulanır (gebelik kategorisi C). Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat içeren ilaçlar hangileridir?

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Dipotasyum Fosfat / Potasyum Dihidrajen Fosfat içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.