Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Akut ve kronik kurşun zehirlenmesi
Kurşun ensefalopatisi (beyin tutulumu)
Çinko, kadmiyum gibi diğer ağır metal zehirlenmeleri (yan endikasyon)
Kurşun yük testi (tanısal amaç)
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Yalnızca hastanede hekim tarafından IV infüzyon (8–12 saat) veya IM enjeksiyon olarak verilir. Ensefalopati varsa intrakraniyal basıncı artırma riski nedeniyle IV yerine IM yol tercih edilir. Tedavi genellikle 5 gün sürer; ardından 2–4 günlük ara verilir.

Erişkin (kan kurşun 20–70 mcg/dL)
1000
mg/m²/gün
Çocuk (kan kurşun 45–70 mcg/dL)
25
mg/kg/gün
Tedavi süresi
5
gün (sonra 2–4 gün ara)
Ağır zehirlenme (>70 mcg/dL)
Hekim belirler
(dimerkaprol ile birlikte)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Enjeksiyon bölgesinde ağrı (IM uygulamada)
  • Bulantı, kusma
  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Çinko eksikliği (uzun tedavide)

Seyrek / Ciddi

  • Böbrek toksisitesi — akut tübüler nekroz (tedaviyi durdurun, hekime bildirin)
  • Karaciğer enzim yüksekliği
  • Hipotansiyon, aritmi
  • Kurşun ensefalopatisinde hızlı IV infüzyonla ölümcül intrakraniyal basınç artışı
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Kortikosteroidler
böbrek toksisitesi riskini artırır
İnsülin (çinko içeren formlar)
edetat çinkoyu şelasyonla uzaklaştırabilir, etkinliği bozabilir
Edetat disodyum (kalsiyumsuz form)
yanlışlıkla verilirse ölümcül hipokalsemi — iki preparatı birbirine karıştırmayın
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Böbrek hastalığı veya anüri varlığında kullanılmaz
Aktif hepatit varlığında kullanılmaz
Tedavi boyunca böbrek fonksiyonu, idrar çıkışı ve çinko düzeyi izlenir
İdrar 12 saat çıkmazsa tedavi derhal kesilir
Edetat disodyum ile karıştırılmamalı — farklı preparattır, ölümcül olabilir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi B; yeterli kontrollü çalışma yoktur, yalnızca zorunluluk halinde ve hekim kararıyla kullanılır. Emzirmede güvenlik verisi sınırlıdır; hekim değerlendirmesi gerekir.

Sık sorulanlar

Edetatlar hakkında sıkça sorulanlar

Edetatlar nedir?

Kurşun başta olmak üzere ağır metalleri bağlayarak idrarla vücuttan atar. Hastane ortamında, uzman gözetiminde IV veya IM enjeksiyon olarak uygulanır; evde kullanıma uygun değildir.

Edetatlar ne işe yarar?

Edetatlar şu durumlarda kullanılır: Akut ve kronik kurşun zehirlenmesi; Kurşun ensefalopatisi (beyin tutulumu); Çinko, kadmiyum gibi diğer ağır metal zehirlenmeleri (yan endikasyon); Kurşun yük testi (tanısal amaç).

Edetatlar yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Enjeksiyon bölgesinde ağrı (IM uygulamada), Bulantı, kusma, Ateş, Baş ağrısı, Çinko eksikliği (uzun tedavide). Seyrek/ciddi: Böbrek toksisitesi — akut tübüler nekroz (tedaviyi durdurun, hekime bildirin), Karaciğer enzim yüksekliği, Hipotansiyon, aritmi, Kurşun ensefalopatisinde hızlı IV infüzyonla ölümcül intrakraniyal basınç artışı.

Edetatlar hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Kortikosteroidler: böbrek toksisitesi riskini artırır; İnsülin (çinko içeren formlar): edetat çinkoyu şelasyonla uzaklaştırabilir, etkinliği bozabilir; Edetat disodyum (kalsiyumsuz form): yanlışlıkla verilirse ölümcül hipokalsemi — iki preparatı birbirine karıştırmayın. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Edetatlar gebelikte kullanılır mı?

Gebelik kategorisi B; yeterli kontrollü çalışma yoktur, yalnızca zorunluluk halinde ve hekim kararıyla kullanılır. Emzirmede güvenlik verisi sınırlıdır; hekim değerlendirmesi gerekir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Edetatlar içeren ilaçlar hangileridir?

Edetatlar etkin maddesini içeren 2 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Edetatlar içeren ilaçlar (2)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaEdetatlar hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Edetatlar hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.