Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Antikolinerjik sendromda deliryum ve ajitasyon
Atropin, skopolamin, belladonna zehirlenmesi
Bazı antidepresanlar ve antihistaminiklerin toksik etkilerinin geri döndürülmesi
Anestezi sonrası antikolinerjik etkilerin giderilmesi
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Yalnızca IV veya IM yolla uygulanır; ağız yoluyla kullanılmaz. Yavaş IV infüzyon zorunludur — hızlı verilmesi ciddi yan etkilere yol açar. Etki 1–4 saat sürer; deliryum yinelenirse doz tekrarlanabilir.

Erişkin tek doz (IV/IM)
0,5–2
mg
IV uygulama hızı (üst sınır)
1
mg/dak
Çocuk dozu
0,02
mg/kg (maks. 0,5 mg)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Bulantı, kusma
  • Aşırı tükürük salgısı
  • Bradikardi (kalp hızında yavaşlama)
  • İshal

Seyrek / Ciddi

  • Bronkospazm — solunum güçlüğü (ilacı durdurun, atropinle tedavi)
  • Konvülsiyon — özellikle hızlı IV verilimde (ilacı durdurun)
  • Kolinerjik kriz: terleme, kas felci, bilinç kaybı (ilacı durdurun, atropin uygulayın)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Trisiklik antidepresanlar (akut doz aşımı)
mutlak kontrendikasyon — konvülsiyon ve kardiyak arrest riski
Depolarize edici kas gevşeticiler (süksinilkolin)
etkiyi uzatır
Atropin
antagonist — kolinerjik krizde antidot olarak kullanılır; birlikte rutin verilmez
Beta blokerler
bradikardi riskini artırır
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Astım, KOAH veya bronkospazm öyküsünde kullanılmaz
Kalp iletim bozukluğu (AV blok, QRS >100 ms) varlığında kontrendike
Diyabet ve mekanik bağırsak/idrar yolu tıkanıklığında kullanılmaz
Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde KESİNLİKLE kullanılmaz
Uygulama süresince atropin hazır bulundurulmalıdır
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelikte güvenliliği kanıtlanmamıştır; emzirmede de güvenli kullanım gösterilmemiştir. Ancak hayatı tehdit eden zehirlenmelerde yarar-risk dengesi hekim tarafından değerlendirilir.

Sık sorulanlar

Fizostigmin hakkında sıkça sorulanlar

Fizostigmin nedir?

Antikolinerjik zehirlenmelerde (atropin, skopolamin, bazı antihistaminikler) hem beyin hem vücut belirtilerini tersine çeviren tek antidottur. Yalnızca hastane/acil ortamında, hekim gözetiminde uygulanır; kısa etkilidir (1–4 saat).

Fizostigmin ne işe yarar?

Fizostigmin şu durumlarda kullanılır: Antikolinerjik sendromda deliryum ve ajitasyon; Atropin, skopolamin, belladonna zehirlenmesi; Bazı antidepresanlar ve antihistaminiklerin toksik etkilerinin geri döndürülmesi; Anestezi sonrası antikolinerjik etkilerin giderilmesi.

Fizostigmin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Bulantı, kusma, Aşırı tükürük salgısı, Bradikardi (kalp hızında yavaşlama), İshal. Seyrek/ciddi: Bronkospazm — solunum güçlüğü (ilacı durdurun, atropinle tedavi), Konvülsiyon — özellikle hızlı IV verilimde (ilacı durdurun), Kolinerjik kriz: terleme, kas felci, bilinç kaybı (ilacı durdurun, atropin uygulayın).

Fizostigmin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Trisiklik antidepresanlar (akut doz aşımı): mutlak kontrendikasyon — konvülsiyon ve kardiyak arrest riski; Depolarize edici kas gevşeticiler (süksinilkolin): etkiyi uzatır; Atropin: antagonist — kolinerjik krizde antidot olarak kullanılır; birlikte rutin verilmez; Beta blokerler: bradikardi riskini artırır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Fizostigmin gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte güvenliliği kanıtlanmamıştır; emzirmede de güvenli kullanım gösterilmemiştir. Ancak hayatı tehdit eden zehirlenmelerde yarar-risk dengesi hekim tarafından değerlendirilir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Fizostigmin içeren ilaçlar hangileridir?

Fizostigmin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Fizostigmin içeren ilaçlar (1)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaFizostigmin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Fizostigmin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.