Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Akut oral ilaç aşırı dozu (parasetamol, aspirin, trisiklik antidepresanlar, fenitoin)
Akut zehirlenme yönetimi
Tekrarlı dozla ilaç vücuttan uzaklaştırma (karbamazepin, fenobarbital, teofilin, dapson, kinin)
Zehir merkezi gözetiminde gastrointestinal dekontaminasyon
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Yutulmuş toksinden sonraki 1 saat içinde verildiğinde en etkilidir; büyük ya da yavaş salınımlı form alımlarında 4 saate kadar fayda görülebilir. Ağız yolundan ya da mide tüpüyle (nazogastrik/orogastrik) uygulanır. Bilinç bozukluğu ya da kusma varsa uygulama öncesi hava yolu güvenceye alınmalıdır.

Tek doz (yetişkin)
50–100
g
Tek doz (2–12 yaş)
25–50
g
Tek doz (≤1 yaş)
10–25
g
Çoklu doz (yetişkin, yükleme)
25–100
g
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Siyah dışkı
  • Bulantı ve kusma (özellikle hızlı verildiğinde)
  • Kabızlık (tek doz)
  • İshal (sorbitollü formda)

Seyrek / Ciddi

  • Aspire edilirse aspirasyon pnömonisi — ciddi, ölümcül olabilir (ilacı bırakın, hekime bildirin)
  • Bağırsak tıkanması — çoklu doz tedavisinde daha yüksek risk
  • Çocuklarda ağır dehidratasyon ve elektrolit bozukluğu (sodyum yüksekliği)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Ağız yoluyla alınan tüm ilaçlar
emilimi azaltır; birlikte verilmemeli
Propranolol, rifampisin, fenobarbital
kan düzeyleri düşer
İpeka şurubu
ipekadan sonra kusma duruncaya kadar verilmez
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Bilinci kapalı ya da tam uyanık olmayan kişilere uygulanmaz
Kostik maddeler (asit, alkali) ve petrol ürünleri yutulmasında etkisizdir, uygulanmaz
Demir, lityum, magnezyum, alkoller için bağlayıcı etkisi yoktur
Çoklu doz uygulaması sadece hastanede, zehir uzmanı gözetiminde yapılır
Zehir merkezini aramadan evde kullanılmaz
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Sistemik emilimi yok denecek kadar azdır; gebelikte klinik gerektirdiğinde kullanılabilir. Emzirmede de fetal/bebek maruziyeti ihmal edilebilir düzeyde kabul edilmektedir.

Sık sorulanlar

Tıbbi Kömür hakkında sıkça sorulanlar

Tıbbi Kömür nedir?

Ağız yoluyla alınan zehir ve ilaç aşırı dozlarında mideye verilen kömür, toksinleri bağlayarak kana geçişini yavaşlatır. Hastane acillerinde ya da zehir merkezinin yönlendirmesiyle kullanılır; evde kendi başına alınmaz.

Tıbbi Kömür ne işe yarar?

Tıbbi Kömür şu durumlarda kullanılır: Akut oral ilaç aşırı dozu (parasetamol, aspirin, trisiklik antidepresanlar, fenitoin); Akut zehirlenme yönetimi; Tekrarlı dozla ilaç vücuttan uzaklaştırma (karbamazepin, fenobarbital, teofilin, dapson, kinin); Zehir merkezi gözetiminde gastrointestinal dekontaminasyon.

Tıbbi Kömür yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Siyah dışkı, Bulantı ve kusma (özellikle hızlı verildiğinde), Kabızlık (tek doz), İshal (sorbitollü formda). Seyrek/ciddi: Aspire edilirse aspirasyon pnömonisi — ciddi, ölümcül olabilir (ilacı bırakın, hekime bildirin), Bağırsak tıkanması — çoklu doz tedavisinde daha yüksek risk, Çocuklarda ağır dehidratasyon ve elektrolit bozukluğu (sodyum yüksekliği).

Tıbbi Kömür hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Ağız yoluyla alınan tüm ilaçlar: emilimi azaltır; birlikte verilmemeli; Propranolol, rifampisin, fenobarbital: kan düzeyleri düşer; İpeka şurubu: ipekadan sonra kusma duruncaya kadar verilmez. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Tıbbi Kömür gebelikte kullanılır mı?

Sistemik emilimi yok denecek kadar azdır; gebelikte klinik gerektirdiğinde kullanılabilir. Emzirmede de fetal/bebek maruziyeti ihmal edilebilir düzeyde kabul edilmektedir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Tıbbi Kömür içeren ilaçlar hangileridir?

Tıbbi Kömür etkin maddesini içeren 2 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Tıbbi Kömür içeren ilaçlar (2)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaTıbbi Kömür hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Tıbbi Kömür hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.