Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Akut lenfoblastik lösemi (ALL) — remisyon indüksiyonu ve idame
Akut miyeloid lösemi (AML) — idame tedavisi
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Ağız yoluyla, aç veya tok alınabilir; ancak her seferinde aynı yöntem uygulanmalıdır. Süt veya süt ürünleriyle alınmaz; sütten en az 1 saat önce ya da 2 saat sonra kullanılır. Doz ve süre, birlikte kullanılan diğer kemoterapi ilaçlarına göre hekim tarafından belirlenir.

Başlangıç dozu (vücut ağırlığına göre)
2,5
mg/kg/gün
Başlangıç dozu (vücut yüzey alanına göre)
50–75
mg/m²/gün
Allopurinol ile birlikte kullanımda doz
Normal dozun %25'i
(hekim ayarlar)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Kemik iliği baskılanması (çok yaygın)
  • Lökopeni — beyaz küre düşüklüğü (çok yaygın)
  • Trombositopeni — trombosit düşüklüğü (çok yaygın)
  • Bulantı, kusma
  • Karaciğer enzim yüksekliği (hepatotoksisite)

Seyrek / Ciddi

  • Ciddi karaciğer hasarı, sarılık — ilacı hemen bırakın, hekime başvurun
  • İkincil lösemi, miyelodisplazi (çok seyrek)
  • Hepatosplenik T-hücreli lenfoma (anti-TNF ile kombinasyonda)
  • Lenfoproliferatif hastalıklar, deri kanserleri, sarkomlar
  • Makrofaj aktivasyon sendromu — yaşamı tehdit edebilir
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Allopurinol, oksipurinol, tiyopurinol
merkaptopürin yıkımını yavaşlatır; doz normale göre %25'e indirilmeli
Febuksostat (diğer ksantin oksidaz inhibitörleri)
birlikte kullanımdan kaçınılmalı
Ribavirin
ciddi kemik iliği baskılanması riski; birlikte kullanım önerilmez
Metotreksat
merkaptopürin düzeyini belirgin artırır; doz yakın takiple ayarlanmalı
Varfarin, asenokumarol
antikoagülan etkiyi zayıflatır; doz artışı ve yakın izlem gerekebilir
Aminosalisilat türevleri (olsalazin, mezalasin, sülfasalazin)
TPMT enzimini inhibe eder; doz azaltımı gerekebilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Yalnızca lösemi tedavisinde deneyimli hekim gözetiminde kullanılır
TPMT enzim eksikliği olanlarda standart doz ciddi toksisite yapabilir; test önerilir
Tedavi süresince düzenli tam kan sayımı ve karaciğer fonksiyon testleri zorunludur
Sarılık belirirse ilacı hemen bırakın
Canlı aşılar (BCG, suçiçeği vb.) bu tedavi sırasında uygulanmaz
Güneş ve UV ışığına karşı hassasiyet artar; koruyucu giysi ve yüksek faktörlü güneş kremi kullanın
Böbrek veya karaciğer yetmezliğinde doz azaltılması gerekebilir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi D'dir; özellikle ilk üç ayda kullanımdan kaçınılmalıdır. Anne sütüne geçtiği gösterilmiştir; emzirme önerilmez.

Sık sorulanlar

Merkaptopürin hakkında sıkça sorulanlar

Merkaptopürin nedir?

Akut lösemi tedavisinde kullanılan sitotoksik bir ilaçtır. Yalnızca onkoloji deneyimli hekimler tarafından, hastanede yakın takiple uygulanır.

Merkaptopürin ne işe yarar?

Merkaptopürin şu durumlarda kullanılır: Akut lenfoblastik lösemi (ALL) — remisyon indüksiyonu ve idame; Akut miyeloid lösemi (AML) — idame tedavisi.

Merkaptopürin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Kemik iliği baskılanması (çok yaygın), Lökopeni — beyaz küre düşüklüğü (çok yaygın), Trombositopeni — trombosit düşüklüğü (çok yaygın), Bulantı, kusma, Karaciğer enzim yüksekliği (hepatotoksisite). Seyrek/ciddi: Ciddi karaciğer hasarı, sarılık — ilacı hemen bırakın, hekime başvurun, İkincil lösemi, miyelodisplazi (çok seyrek), Hepatosplenik T-hücreli lenfoma (anti-TNF ile kombinasyonda), Lenfoproliferatif hastalıklar, deri kanserleri, sarkomlar.

Merkaptopürin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Allopurinol, oksipurinol, tiyopurinol: merkaptopürin yıkımını yavaşlatır; doz normale göre %25'e indirilmeli; Febuksostat (diğer ksantin oksidaz inhibitörleri): birlikte kullanımdan kaçınılmalı; Ribavirin: ciddi kemik iliği baskılanması riski; birlikte kullanım önerilmez; Metotreksat: merkaptopürin düzeyini belirgin artırır; doz yakın takiple ayarlanmalı; Varfarin, asenokumarol: antikoagülan etkiyi zayıflatır; doz artışı ve yakın izlem gerekebilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Merkaptopürin gebelikte kullanılır mı?

Gebelik kategorisi D'dir; özellikle ilk üç ayda kullanımdan kaçınılmalıdır. Anne sütüne geçtiği gösterilmiştir; emzirme önerilmez. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Merkaptopürin içeren ilaçlar hangileridir?

Merkaptopürin etkin maddesini içeren 2 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Merkaptopürin içeren ilaçlar (2)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaMerkaptopürin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Merkaptopürin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.