Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Tip 2 diyabet (yetişkin)
10 yaş ve üzeri çocuk ve ergenlerde Tip 2 diyabet
Diğer oral antidiyabetiklerle ya da insülinle kombine tedavi
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Yemekle birlikte veya hemen sonrasında alınır; mide şikayetlerini azaltır. Başlangıç dozu düşük tutulur, 10–15 gün arayla kan şekeri sonuçlarına göre hekim dozu artırır. Yemek atlamayın; karbonhidrat alımını gün içine dengeli dağıtın.

Başlangıç dozu (yetişkin)
500
mg/doz, günde 2–3 kez
Günlük üst sınır (yetişkin)
3000
mg
Günlük üst sınır (10–18 yaş)
2000
mg
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Bulantı, kusma, ishal (özellikle tedavinin başında)
  • Karın ağrısı, iştah azalması
  • Ağızda metalik tat

Seyrek / Ciddi

  • Laktik asidoz: kas krampları, ciddi halsizlik, nefes darlığı — ilacı bırakın, acile gidin
  • Uzun süreli kullanımda B12 vitamini eksikliği
  • Karaciğer değerlerinde yükselme (ilacı bırakınca düzelir)
  • Cilt kızarıklığı, kaşıntı, ürtiker
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Alkol
laktik asidoz riskini artırır, alkol almayın
İyotlu kontrast maddeler (MR/BT boyası)
böbrek yetmezliğine yol açabilir; görüntüleme öncesinde ve 48 saat sonrasına kadar metformin kesilir
Glukokortikoidler, beta-2 agonistler, diüretikler
kan şekerini yükseltebilir, doz ayarı gerekebilir
ACE inhibitörleri (tansiyon ilaçları)
kan şekerini düşürebilir, doz kontrolü gerekebilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Böbrek sorunu olanlarda (kreatinin yüksekliği) kullanılmaz
Planlı ameliyattan 48 saat önce kesilir
Diyabetik ketoasidoz veya şok durumunda kullanılmaz
İnsülin ya da sülfonilüre ile birlikte kullanılırsa hipoglisemi riski artar
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelikte metformin yerine insülin tercih edilir; kan şekeri kontrolü için insüline geçilmesi önerilir. Emzirme döneminde süte geçtiği bilindiğinden, emzirme veya metformin kullanımından hangisinin sürdürüleceği hekim kararına bırakılır.

Sık sorulanlar

Metformin hakkında sıkça sorulanlar

Metformin nedir?

Tip 2 diyabette karaciğerin fazla şeker üretmesini kısıtlar; kendi başına hipoglisemiye (kan şekeri düşüklüğüne) yol açmaz. Diyet ve egzersizle yeterli kontrol sağlanamadığında, tek başına ya da diğer diyabet ilaçları veya insülinle birlikte kullanılır.

Metformin ne işe yarar?

Metformin şu durumlarda kullanılır: Tip 2 diyabet (yetişkin); 10 yaş ve üzeri çocuk ve ergenlerde Tip 2 diyabet; Diğer oral antidiyabetiklerle ya da insülinle kombine tedavi.

Metformin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Bulantı, kusma, ishal (özellikle tedavinin başında), Karın ağrısı, iştah azalması, Ağızda metalik tat. Seyrek/ciddi: Laktik asidoz: kas krampları, ciddi halsizlik, nefes darlığı — ilacı bırakın, acile gidin, Uzun süreli kullanımda B12 vitamini eksikliği, Karaciğer değerlerinde yükselme (ilacı bırakınca düzelir), Cilt kızarıklığı, kaşıntı, ürtiker.

Metformin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Alkol: laktik asidoz riskini artırır, alkol almayın; İyotlu kontrast maddeler (MR/BT boyası): böbrek yetmezliğine yol açabilir; görüntüleme öncesinde ve 48 saat sonrasına kadar metformin kesilir; Glukokortikoidler, beta-2 agonistler, diüretikler: kan şekerini yükseltebilir, doz ayarı gerekebilir; ACE inhibitörleri (tansiyon ilaçları): kan şekerini düşürebilir, doz kontrolü gerekebilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Metformin gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte metformin yerine insülin tercih edilir; kan şekeri kontrolü için insüline geçilmesi önerilir. Emzirme döneminde süte geçtiği bilindiğinden, emzirme veya metformin kullanımından hangisinin sürdürüleceği hekim kararına bırakılır. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Metformin içeren ilaçlar hangileridir?

Metformin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Metformin içeren ilaçlar (1)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaMetformin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Metformin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.