Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Romatoid artrit
Sedef hastalığı (psöriyazis) ve psoriyatik artrit
Crohn hastalığı
Çocuklarda juvenil idiyopatik artrit
Lösemi ve lenfoma (kanserde uzman kontrolünde)
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Tablet, sıvı ya da enjeksiyon olarak uygulanır. Otoimmün hastalıklarda haftada tek doz, her hafta aynı gün alınır. Folik asit takviyesi genellikle yan etkileri azaltmak için hekimce eklenir; etki 3–12 hafta içinde belirginleşir.

Otoimmün hastalıklar
Hekim belirler
(haftada 1 kez)
Kanser tedavisi
Hekim belirler
(protokole göre değişir)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Bulantı, kusma
  • İştah kaybı
  • Yorgunluk, uyku hali
  • Baş ağrısı
  • Saç dökülmesi (genellikle geçici)
  • Güneşe karşı deri hassasiyeti

Seyrek / Ciddi

  • Karaciğer hasarı: sarılık, koyu idrar (ilacı bırakıp hemen hekime)
  • Akciğer iltihabı: süregelen öksürük, nefes darlığı (ilacı bırakıp hemen hekime)
  • Böbrek fonksiyon bozukluğu: idrar miktarında değişim, bacaklarda şişlik
  • Kemik iliği baskılanması: ateş, açıklanamayan morluk ya da kanama
  • Ciddi enfeksiyon riski artışı
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

NSAİİ'ler (ibuprofen, naproksen)
metotreksat toksisitesini artırabilir
Ko-trimoksazol, trimetoprim (antibiyotikler)
kan hücresi düşüklüğü riski artar
Omeprazol ve benzeri proton pompası inhibitörleri
metotreksat atılımını yavaşlatır
Teofilin (astım ilacı)
teofilin etkisi güçlenebilir
Fenitoin (epilepsi ilacı)
ilaç kan düzeyleri etkilenebilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Ciddi karaciğer, böbrek hastalığı veya kan bozukluğu olanlarda kullanılmaz
Kullanım süresince canlı aşı (canlı grip aşısı dahil) yaptırılmaz
Herhangi bir enfeksiyon belirtisinde derhal hekime başvurun
Alkolü sınırlayın; alkol karaciğer hasarı riskini artırır
Tedavi sırasında düzenli kan ve karaciğer takibi gereklidir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelikte kesinlikle kullanılmaz; doğum defektlerine ve bebek ölümüne yol açabilir. Tedavi bitmeden en az 6 ay etkili doğum kontrolü şarttır; emzirme döneminde kullanımı hekimce değerlendirilmeli, yüksek dozlarda önerilmez.

Sık sorulanlar

Metotreksat hakkında sıkça sorulanlar

Metotreksat nedir?

Bağışıklık sistemini yavaşlatarak romatoid artrit, sedef hastalığı ve bazı kanser türlerini tedavi eder. Haftada yalnızca bir kez alınır; günlük kullanım ciddi hatta ölümcül yan etkilere yol açabilir.

Metotreksat ne işe yarar?

Metotreksat şu durumlarda kullanılır: Romatoid artrit; Sedef hastalığı (psöriyazis) ve psoriyatik artrit; Crohn hastalığı; Çocuklarda juvenil idiyopatik artrit; Lösemi ve lenfoma (kanserde uzman kontrolünde).

Metotreksat yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Bulantı, kusma, İştah kaybı, Yorgunluk, uyku hali, Baş ağrısı, Saç dökülmesi (genellikle geçici). Seyrek/ciddi: Karaciğer hasarı: sarılık, koyu idrar (ilacı bırakıp hemen hekime), Akciğer iltihabı: süregelen öksürük, nefes darlığı (ilacı bırakıp hemen hekime), Böbrek fonksiyon bozukluğu: idrar miktarında değişim, bacaklarda şişlik, Kemik iliği baskılanması: ateş, açıklanamayan morluk ya da kanama.

Metotreksat hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: NSAİİ'ler (ibuprofen, naproksen): metotreksat toksisitesini artırabilir; Ko-trimoksazol, trimetoprim (antibiyotikler): kan hücresi düşüklüğü riski artar; Omeprazol ve benzeri proton pompası inhibitörleri: metotreksat atılımını yavaşlatır; Teofilin (astım ilacı): teofilin etkisi güçlenebilir; Fenitoin (epilepsi ilacı): ilaç kan düzeyleri etkilenebilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Metotreksat gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte kesinlikle kullanılmaz; doğum defektlerine ve bebek ölümüne yol açabilir. Tedavi bitmeden en az 6 ay etkili doğum kontrolü şarttır; emzirme döneminde kullanımı hekimce değerlendirilmeli, yüksek dozlarda önerilmez. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Metotreksat içeren ilaçlar hangileridir?

Metotreksat etkin maddesini içeren 5 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Metotreksat içeren ilaçlar (5)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaMetotreksat hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Metotreksat hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.