Sodyum İyodür (Sodium Iodide (I-131)), Radyoaktif iyot (nükleer tıp ilacı) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Tiroid kanseri tedavisi, Aşırı çalışan tiroid (hipertiroidi), Toksik nodüler guatr (aşırı hormon salgılayan nodüllü büyüme) durumlarında kullanılır.
Hangi durumlarda kullanılır
Doz ve kullanım
KÜB'den alıntı
10 Yaşın üzerindeki çocuklarda ve adolesanlarda uygulanacak doz (aktivite) miktarı erişkin dozu üzerinden çocuğun vücut ağırlığı veya yüzey alanına dayanan formüller kullanılarak hesaplanır.
Kapsül ağızdan, açılmadan ve bol suyla bütün olarak yutulur. Uygulamayı nükleer tıp uzmanı yapar; doz hastalığa, tiroid büyüklüğüne ve iyot tutulumuna göre kişiye özel hesaplanır. Tedavi etkisi birkaç ay sonra ortaya çıkar, bazen tedavinin tekrarı gerekir. Yüksek doz sonrası bol sıvı içip sık idrara çıkmak mesane ışınımını azaltır.
Vücutta neler olabilir
Yaygın
- Tiroid hormon eksikliği (hipotiroidi)
- Göz kuruluğu
- Tükürük bezi iltihabı: ağız kuruluğu, şişlik, ağrı
- Tat ve koku değişikliği
- Mide bulantısı, kusma
- Halsizlik, baş ağrısı, gribe benzer şikâyetler
Seyrek / Ciddi
- Kemik iliği baskılanması: kansızlık, kanama eğilimi, enfeksiyon
- Yüksek dozlarda lösemi ve diğer ikincil kanserler
- Tiroid krizi (hızlı nabız, yüksek ateş) (hemen hekime başvurun)
- Kan kalsiyumunun düşmesi, kas kramplarına yol açan paratiroid sorunları
- Ses teli felci, nefes darlığı
- Doğurganlıkta azalma, adet düzensizliği, sperm sayısında düşüş
Birlikte dikkat edilecekler
Önemli güvenlik notları
Gebelik ve emzirmede
KÜB'de belirtilen FDA harf sınıfı; eski bir sistemdir, karar hekimindir. Kaynak: KÜB (sodyum-iyodür_cf63be.md)
KÜB'e göre gebelikte kullanılmaz; bebekte ciddi ve kalıcı tiroid yetersizliğine ve doğum kusurlarına yol açabilir. Emzirme döneminde de kullanılmaz; uygulanması gerekirse emzirme kesilmelidir. Doğurgan kadınlar tedavi süresince ve sonrasında 6-12 ay, erkekler 6 ay boyunca korunmalıdır.
Sodyum İyodür hakkında sıkça sorulanlar
Sodyum İyodür nedir?
Radyoaktif iyot (I-131) içeren kapsüldür; tiroid bezi hastalıklarının tedavisinde ve tiroid taramasında kullanılır. Yalnızca nükleer tıp merkezlerinde, uzman hekim denetiminde uygulanır.
Sodyum İyodür ne işe yarar?
Sodyum İyodür şu durumlarda kullanılır: Tiroid kanseri tedavisi; Aşırı çalışan tiroid (hipertiroidi); Toksik nodüler guatr (aşırı hormon salgılayan nodüllü büyüme); Toksik yaygın guatr (Graves hastalığı); Tanı amaçlı tiroid taraması.
Sodyum İyodür yan etkileri nelerdir?
Yaygın: Tiroid hormon eksikliği (hipotiroidi), Göz kuruluğu, Tükürük bezi iltihabı: ağız kuruluğu, şişlik, ağrı, Tat ve koku değişikliği, Mide bulantısı, kusma. Seyrek/ciddi: Kemik iliği baskılanması: kansızlık, kanama eğilimi, enfeksiyon, Yüksek dozlarda lösemi ve diğer ikincil kanserler, Tiroid krizi (hızlı nabız, yüksek ateş) (hemen hekime başvurun), Kan kalsiyumunun düşmesi, kas kramplarına yol açan paratiroid sorunları.
Sodyum İyodür hangi ilaçlarla etkileşir?
Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Tiroid ilaçları (karbimazol, metimazol, propiltiyourasil): tedaviden yaklaşık 1 hafta önce bırakılır; Tiroid hormonları: levotiroksin 4-5 hafta, triiyodotironin 14 gün önce bırakılır; İyot içeren kontrast maddeler ve iyotlu cilt preparatları: iyot tutulumunu azaltır, aylar hatta 1 yıla kadar etkisi sürebilir; Amiodaron ve lityum: yaklaşık 4 hafta önce bırakılır; Salisilatlar, steroidler, kan sulandırıcılar, antihistaminikler, penisilinler: yaklaşık 1 hafta önce bırakılır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.
Sodyum İyodür gebelikte kullanılır mı?
KÜB'e göre gebelikte kullanılmaz; bebekte ciddi ve kalıcı tiroid yetersizliğine ve doğum kusurlarına yol açabilir. Emzirme döneminde de kullanılmaz; uygulanması gerekirse emzirme kesilmelidir. Doğurgan kadınlar tedavi süresince ve sonrasında 6-12 ay, erkekler 6 ay boyunca korunmalıdır. Kullanmadan önce hekiminize danışın.
Sodyum İyodür içeren ilaçlar hangileridir?
Sodyum İyodür etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.