Sodyum İyodür-131 (I-131) (Sodium Iodide I-131), Radyoaktif iyot (nükleer tıp ilacı) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Graves hastalığı (aşırı çalışan tiroid), Toksik multinodüler guatr ve toksik adenom, Papiller ve foliküler tiroid kanseri: kalan dokunun yok edilmesi durumlarında kullanılır.
Hangi durumlarda kullanılır
Doz ve kullanım
KÜB'den alıntı
10 Yaşın üzerindeki çocuklarda ve adolesanlarda uygulanacak doz (aktivite) miktarı erişkin dozu üzerinden çocuğun vücut ağırlığı veya yüzey alanına dayana n formüller kullanılarak hesaplanır.
Kapsül ağızdan, açmadan ve bütün olarak bol suyla yutulur; çocuklarda önce kapsülü bütün yutabildiğinden emin olunur. Aktiviteyi tanıya, tiroid büyüklüğüne ve iyot tutulumuna göre nükleer tıp hekimi hesaplar. Tedavinin etkisi birkaç ay içinde ortaya çıkar; gerekirse 6–12 ay sonra tekrarlanır. Tedaviden önce bazı ilaçlar bırakılır, ardından sık idrara çıkıp bol sıvı almanız istenir.
Vücutta neler olabilir
Yaygın
- Tiroid fonksiyonunda düşüklük (hipotiroidi)
- Kuru göz, ağız kuruluğu
- Tükürük bezi iltihabı, şişlik ve ağrı
- Tat ve koku değişikliği
- Bulantı, kusma, iştah azalması
- Kan hücrelerinde azalma, halsizlik, baş ağrısı
Seyrek / Ciddi
- Tiroid krizi: ateş, çarpıntı, aşırı terleme (hemen hekime başvurun)
- Alerjik ve anafilaktik reaksiyon (hemen hekime bildirin)
- Kemik iliği baskılanması, aplastik anemi
- Ses kısıklığı, ses teli felci, nefes darlığı
- Lösemi ve diğer ikincil kanserler
- Kadında yumurtalık yetmezliği, erkekte sperm sayısında azalma
Birlikte dikkat edilecekler
Önemli güvenlik notları
Gebelik ve emzirmede
Gebelikte kullanılmaz; bebekte ağır ve kalıcı olabilen tiroid yetersizliğine ve doğum kusurlarına yol açar. Emzirme dönemi de kontrendikedir; uygulamadan sonra emzirme kesilir. Kadınlar tedavi süresince ve sonraki 6–12 ay boyunca, erkekler 6 ay boyunca etkili korunma uygulamalıdır.
Sodyum İyodür-131 (I-131) hakkında sıkça sorulanlar
Sodyum İyodür-131 (I-131) nedir?
Tiroid dokusunda birikip radyasyonla yok eden radyoaktif iyottur; aşırı çalışan tiroidi ve tiroid kanserini tedavi eder, tiroid görüntülemesinde de kullanılır. Yalnızca nükleer tıp merkezlerinde, uzman hekim gözetiminde verilir.
Sodyum İyodür-131 (I-131) ne işe yarar?
Sodyum İyodür-131 (I-131) şu durumlarda kullanılır: Graves hastalığı (aşırı çalışan tiroid); Toksik multinodüler guatr ve toksik adenom; Papiller ve foliküler tiroid kanseri: kalan dokunun yok edilmesi; Tiroid kanserinin yayılmış (metastatik) odaklarının tedavisi; Tiroid sintigrafisi, iyot tutulum testi ve tüm vücut taraması.
Sodyum İyodür-131 (I-131) yan etkileri nelerdir?
Yaygın: Tiroid fonksiyonunda düşüklük (hipotiroidi), Kuru göz, ağız kuruluğu, Tükürük bezi iltihabı, şişlik ve ağrı, Tat ve koku değişikliği, Bulantı, kusma, iştah azalması. Seyrek/ciddi: Tiroid krizi: ateş, çarpıntı, aşırı terleme (hemen hekime başvurun), Alerjik ve anafilaktik reaksiyon (hemen hekime bildirin), Kemik iliği baskılanması, aplastik anemi, Ses kısıklığı, ses teli felci, nefes darlığı.
Sodyum İyodür-131 (I-131) hangi ilaçlarla etkileşir?
Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Tiroid ilaçları (karbimazol, metimazol, propiltiyourasil): tedaviden yaklaşık 1 hafta önce bırakılır, iyot tutulumunu azaltır; Tiroid hormonları: triiyodotironin 14 gün, tiroksin 4–5 hafta önce kesilir; İyotlu kontrast maddeler: etkisi 1 yıla kadar sürebilir, tutulumu düşürür; Amiodaron, lityum, benzodiazepinler: yaklaşık 4 hafta önce bırakılır; Aspirin benzeri salisilatlar, steroidler, antikoagülanlar, antihistaminikler, penisilinler, sülfonamidler: yaklaşık 1 hafta önce bırakılır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.
Sodyum İyodür-131 (I-131) gebelikte kullanılır mı?
Gebelikte kullanılmaz; bebekte ağır ve kalıcı olabilen tiroid yetersizliğine ve doğum kusurlarına yol açar. Emzirme dönemi de kontrendikedir; uygulamadan sonra emzirme kesilir. Kadınlar tedavi süresince ve sonraki 6–12 ay boyunca, erkekler 6 ay boyunca etkili korunma uygulamalıdır. Kullanmadan önce hekiminize danışın.
Sodyum İyodür-131 (I-131) içeren ilaçlar hangileridir?
Sodyum İyodür-131 (I-131) etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.