Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Akut lenfoblastik lösemi (ALL)
Hodgkin ve non-Hodgkin lenfoma
Wilms tümörü (böbrek kanseri, çocuklarda)
Nöroblastom
Rabdomyosarkom
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Sadece hastane/klinik ortamında deneyimli onkoloji ekibi tarafından damar içine uygulanır. Genellikle haftada bir kez verilir; doz ve süre kanser türüne ve tedavi protokolüne göre hekim tarafından belirlenir. Karaciğer fonksiyon bozukluğunda doz azaltılır.

Yetişkin (standart)
1,4
mg/m² IV — haftada bir
Çocuk (>10 kg)
1,5–2
mg/m² IV — haftada bir
Çocuk (≤10 kg)
0,05
mg/kg IV — başlangıç dozu
Karaciğer yetmezliğinde
Hekim belirler
(doz azaltımı gerekebilir)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Saç dökülmesi
  • Kabızlık
  • El-ayaklarda uyuşma ve karıncalanma (periferik nöropati)
  • Bulantı, kusma, iştah kaybı
  • Kas güçsüzlüğü
  • Derin tendon reflekslerinde azalma

Seyrek / Ciddi

  • Paralitik ileus — şiddetli karın ağrısı varsa hemen bildirin
  • Vokal kord felci — nefes darlığı gelişirse acil başvurun
  • Hepatik veno-oklüzif hastalık (özellikle çocuklarda, ölümcül olabilir)
  • Uygunsuz ADH salınımı sendromu (hiponatremi)
  • Akut bronkospazm ve solunum güçlüğü
  • Konvülziyon ve geçici kortikal körlük
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Fenitoin
antikonvülzan kan düzeyi düşer, nöbet riski artar
İtrakonazol / flukonazol (CYP3A4 inhibitörleri)
nöromüsküler yan etkiler erken ve ağır başlar
Mitomisin-C
akut bronkospazm ve solunum sıkıntısı riski
L-asparaginaz
vincristinden en az 12–24 saat sonra uygulanmalı (toksisite azalır)
Sarı kantaron (St. John's Wort)
vincristin etkinliğini azaltabilir — kullanmayın
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Yalnızca IV kullanım — intatekal (omurilik içi) uygulama genellikle ölümcüldür
Charcot-Marie-Tooth sendromunda kontrendikedir
Karaciğer hastalığında doz ayarlaması gerekir
Mevcut nöromüsküler hastalıkta dikkatli izlem şarttır
Damar dışına kaçarsa (ekstravazasyon) doku hasarı oluşur — hemen bildirin
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Fetüse zarar verdiği hayvan çalışmalarında kanıtlanmıştır; gebelikte kullanımdan kaçınılmalıdır. Tedavi süresince ve sonrasında etkili doğum kontrolü zorunludur; emzirme tedavi boyunca kesilmelidir.

Sık sorulanlar

Vinkristin hakkında sıkça sorulanlar

Vinkristin nedir?

Hücre bölünmesini durdurarak kanser hücrelerini yok eden bir kemoterapi ilacıdır. Yalnızca damar içine (IV) uygulanır; diğer yollardan verilmesi ölüme yol açar.

Vinkristin ne işe yarar?

Vinkristin şu durumlarda kullanılır: Akut lenfoblastik lösemi (ALL); Hodgkin ve non-Hodgkin lenfoma; Wilms tümörü (böbrek kanseri, çocuklarda); Nöroblastom; Rabdomyosarkom.

Vinkristin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Saç dökülmesi, Kabızlık, El-ayaklarda uyuşma ve karıncalanma (periferik nöropati), Bulantı, kusma, iştah kaybı, Kas güçsüzlüğü. Seyrek/ciddi: Paralitik ileus — şiddetli karın ağrısı varsa hemen bildirin, Vokal kord felci — nefes darlığı gelişirse acil başvurun, Hepatik veno-oklüzif hastalık (özellikle çocuklarda, ölümcül olabilir), Uygunsuz ADH salınımı sendromu (hiponatremi).

Vinkristin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Fenitoin: antikonvülzan kan düzeyi düşer, nöbet riski artar; İtrakonazol / flukonazol (CYP3A4 inhibitörleri): nöromüsküler yan etkiler erken ve ağır başlar; Mitomisin-C: akut bronkospazm ve solunum sıkıntısı riski; L-asparaginaz: vincristinden en az 12–24 saat sonra uygulanmalı (toksisite azalır); Sarı kantaron (St. John's Wort): vincristin etkinliğini azaltabilir — kullanmayın. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Vinkristin gebelikte kullanılır mı?

Fetüse zarar verdiği hayvan çalışmalarında kanıtlanmıştır; gebelikte kullanımdan kaçınılmalıdır. Tedavi süresince ve sonrasında etkili doğum kontrolü zorunludur; emzirme tedavi boyunca kesilmelidir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Vinkristin içeren ilaçlar hangileridir?

Vinkristin etkin maddesini içeren 3 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Vinkristin içeren ilaçlar (3)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaVinkristin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Vinkristin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.