Kısaca

Metoksalen (Methoxsalen), Cilde ışığa duyarlılık yaratan ilaç (psoralen) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Vitiligo, Psoriyazis (sedef), Atopik dermatit durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Vitiligo
Psoriyazis (sedef)
Atopik dermatit
Kütanöz T hücreli lenfoma (mikozis fungoides)
Jeneralize liken planus
Kütanöz mastositoz ve fotodermatozlar
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Hekim, sınırları belli lekelere ilacı sürer ve çevresini güneş koruyucuyla korur. Ardından o bölge uygun dozda UVA ışığına tutulur. Genellikle haftada bir uygulanır; belirgin renk dönüşü için 6-9 aylık tedavi gerekir. Uygulanan bölgede ve ellerde güneşten korunma, UVA'yı engelleyen kenarlıklı güneş gözlüğü takma gibi önlemler hekimin anlattığı şekilde izlenir.

Uygulayan
Yalnızca hekim
Uygulama sıklığı
Genellikle haftada 1
kez
Tedavi süresi (belirgin renk dönüşü için)
6–9
ay
Doz ve ışınlama süresi
Hekim belirler
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Sıklığı KÜB'de belirtilmemiştir
  • Deride kuruluk ve kızarıklık
  • Kaşıntı
  • Kabarcık (vezikül) oluşumu; genellikle iz bırakmadan iyileşir
  • Tedavi bölgesinde ışığa aşırı duyarlılık

Seyrek / Ciddi

  • Ciddi cilt yanığı (ışığa aşırı maruziyette)
  • Ciddi alerjik reaksiyon: döküntü, nefes darlığı, yüz ve dilde şişme (hekime başvurun)
  • Deride ciddi şişme veya kızarıklık
  • Ayak ve bacağın alt kısmında şişme
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Antralin, kömür katranı, tetrasiklinler, sülfonamidler, tiyazidler, florokinolonlar, fenotiyazinler, griseofulvin
ışığa duyarlılık artar
Metilen mavisi gibi bazı boyalar
ışığa duyarlılık artar
CYP2A6 enzimiyle yıkılan ilaçlar
kandaki düzeyleri yükselebilir
Kereviz, maydanoz, yabani havuç
çok tüketilirse ışık kaynaklı cilt hasarı riski artar
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Hasta kendi başına kullanamaz; yalnızca hekim uygular
12 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaz
Melanom veya invaziv cilt kanseri öyküsünde kullanılmaz
Porfiri, akut lupus, kseroderma pigmentozumda ve göz merceği olmayan (afak) hastalarda kullanılmaz
Gözler için UVA'yı engelleyen güneş gözlüğü gerekir; aksi halde katarakt riski artar
Karaciğer, böbrek yetmezliğinde ve yaşlılarda (özellikle katarakt öyküsünde) dikkatle uygulanır
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelikte yeterli veri yoktur; gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. Süte geçip geçmediği bilinmez; emzirme sürecek mi, tedavi yapılacak mı kararını hekim birlikte değerlendirir.

Sık sorulanlar

Metoksalen hakkında sıkça sorulanlar

Metoksalen nedir?

Cilde sürülüp UVA ışığıyla birlikte uygulanarak vitiligo gibi bazı cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Yalnızca hekim uygular; hastanın kendi başına kullanması kesinlikle önerilmez.

Metoksalen ne işe yarar?

Metoksalen şu durumlarda kullanılır: Vitiligo; Psoriyazis (sedef); Atopik dermatit; Kütanöz T hücreli lenfoma (mikozis fungoides); Jeneralize liken planus; Kütanöz mastositoz ve fotodermatozlar.

Metoksalen yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Sıklığı KÜB'de belirtilmemiştir, Deride kuruluk ve kızarıklık, Kaşıntı, Kabarcık (vezikül) oluşumu; genellikle iz bırakmadan iyileşir, Tedavi bölgesinde ışığa aşırı duyarlılık. Seyrek/ciddi: Ciddi cilt yanığı (ışığa aşırı maruziyette), Ciddi alerjik reaksiyon: döküntü, nefes darlığı, yüz ve dilde şişme (hekime başvurun), Deride ciddi şişme veya kızarıklık, Ayak ve bacağın alt kısmında şişme.

Metoksalen hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Antralin, kömür katranı, tetrasiklinler, sülfonamidler, tiyazidler, florokinolonlar, fenotiyazinler, griseofulvin: ışığa duyarlılık artar; Metilen mavisi gibi bazı boyalar: ışığa duyarlılık artar; CYP2A6 enzimiyle yıkılan ilaçlar: kandaki düzeyleri yükselebilir; Kereviz, maydanoz, yabani havuç: çok tüketilirse ışık kaynaklı cilt hasarı riski artar. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Metoksalen gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte yeterli veri yoktur; gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. Süte geçip geçmediği bilinmez; emzirme sürecek mi, tedavi yapılacak mı kararını hekim birlikte değerlendirir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Metoksalen içeren ilaçlar hangileridir?

Metoksalen etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Metoksalen içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.