Kısaca

Metoksalen (Methoxsalen), Deriye sürülen ışığa duyarlaştırıcı (psoralen) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Vitiligo (ciltte renk kaybı), Psoriyazis (sedef), Palmoplantar püstüloz durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Vitiligo (ciltte renk kaybı)
Psoriyazis (sedef)
Palmoplantar püstüloz
Kütanöz T hücreli lenfoma (mikozis fungoides)
Liken planus, fotodermatoz, kütanöz mastositoz ve atopik dermatit
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Hekim, sınırları belli lekelere ilacı kendisi sürer ve ardından bölgeyi uygun dozda UVA ışığına tutar. İlk ışınlama kısa tutulur; genellikle haftada bir uygulanır. Belirgin renk dönüşü için 6-9 aylık tedavi gerekebilir. Tedavi sırasında ve sonrasında eller ile gözler güneşten korunur.

Uygulayan
Yalnızca hekim
Uygulama sıklığı
Genellikle haftada 1
kez
Vitiligoda tedavi süresi
6-9
ay
Doz
Hekim belirler
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Sıklığı KÜB'de belirtilmemiştir
  • Uygulanan yerde kuruluk, kızarıklık
  • Kaşıntı
  • Cilt üzerinde küçük su toplamış kabarcıklar (genelde iz bırakmadan iyileşir)

Seyrek / Ciddi

  • Aşırı UVA veya güneşe maruziyette ciddi cilt yanığı
  • Ciddi alerjik reaksiyon: döküntü, nefes darlığı, yüzde ve dilde şişme (hemen hekime başvurun)
  • Uygulama bölgesinde ciddi şişlik ve hassasiyet
  • Ayak ve bacak alt kısmında şişme
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Antralin, kömür katranı, tetrasiklinler, sülfonamidler, tiyazidler, florokinolonlar, fenotiyazinler, griseofulvin ve nalidiksik asit gibi ışığa duyarlılığı artıran ilaçlar
yanık riski artar
CYP2A6 ile parçalanan ilaçlar
kandaki düzeyleri yükselebilir
Kereviz, maydanoz, yabani havuç (çok miktarda)
ışığa bağlı cilt hasarı riski artar
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Hasta kendi kendine kullanmamalı; yanlış kullanımda ciddi yanık oluşabilir
Psoralen bileşiklerine alerjisi, melanom veya invaziv cilt kanseri olanlar kullanmamalı
Porfiri, akut lupus, kseroderma pigmentozum gibi ışığa duyarlılık hastalığı olanlar kullanmamalı
12 yaş altı çocuklarda ve göz merceği olmayan (afak) hastalarda kullanılmaz
Uygulamadan sonra 24 saat UVA'yı süzen kenarlıklı güneş gözlüğü takılmalı; tedaviden sonra 48 saat güneşlenilmemeli
Karaciğer-böbrek yetmezliği ve katarakt öyküsü olanlarda dikkatle uygulanır
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

["Gebelikte yeterli veri yoktur; gerekmedikçe kullanılmamalıdır (gebelik kategorisi C). Süte geçip geçmediği bilinmiyor; emzirme sırasında kullanım kararını hekim verir."][0]

Sık sorulanlar

Metoksalen hakkında sıkça sorulanlar

Metoksalen nedir?

Cilde sürüldükten sonra UVA ışığıyla birlikte vitiligo gibi deri hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Yalnızca hekim uygular; hastanın kendi kendine kullanması kesinlikle yasaktır.

Metoksalen ne işe yarar?

Metoksalen şu durumlarda kullanılır: Vitiligo (ciltte renk kaybı); Psoriyazis (sedef); Palmoplantar püstüloz; Kütanöz T hücreli lenfoma (mikozis fungoides); Liken planus, fotodermatoz, kütanöz mastositoz ve atopik dermatit.

Metoksalen yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Sıklığı KÜB'de belirtilmemiştir, Uygulanan yerde kuruluk, kızarıklık, Kaşıntı, Cilt üzerinde küçük su toplamış kabarcıklar (genelde iz bırakmadan iyileşir). Seyrek/ciddi: Aşırı UVA veya güneşe maruziyette ciddi cilt yanığı, Ciddi alerjik reaksiyon: döküntü, nefes darlığı, yüzde ve dilde şişme (hemen hekime başvurun), Uygulama bölgesinde ciddi şişlik ve hassasiyet, Ayak ve bacak alt kısmında şişme.

Metoksalen hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Antralin, kömür katranı, tetrasiklinler, sülfonamidler, tiyazidler, florokinolonlar, fenotiyazinler, griseofulvin ve nalidiksik asit gibi ışığa duyarlılığı artıran ilaçlar: yanık riski artar; CYP2A6 ile parçalanan ilaçlar: kandaki düzeyleri yükselebilir; Kereviz, maydanoz, yabani havuç (çok miktarda): ışığa bağlı cilt hasarı riski artar. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Metoksalen gebelikte kullanılır mı?

["Gebelikte yeterli veri yoktur; gerekmedikçe kullanılmamalıdır (gebelik kategorisi C). Süte geçip geçmediği bilinmiyor; emzirme sırasında kullanım kararını hekim verir."][0] Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Metoksalen içeren ilaçlar hangileridir?

Metoksalen etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Metoksalen içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.