Kısaca

Metotreksat (Methotrexate), Bağışıklık baskılayıcı · Antimetabolit grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Aktif romatoid artrit (yetişkin), Çocuklarda poliartritik juvenil idiyopatik artrit, Orta ve şiddetli sedef hastalığı durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Aktif romatoid artrit (yetişkin)
Çocuklarda poliartritik juvenil idiyopatik artrit
Orta ve şiddetli sedef hastalığı
Psöriatik artrit (sedefe bağlı eklem iltihabı)
Orta şiddetli Crohn hastalığı
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Bu ürün enjeksiyon olarak deri altına uygulanır ve yalnızca haftada bir kez kullanılır. Hafta içi sabit bir gün seçin; günlük kullanım ciddi, hatta ölümcül zehirlenmeye yol açabilir. Tedaviyi, bu ilacı bilen bir hekim başlatır ve süresine o karar verir. Tedavi boyunca düzenli kan ve karaciğer-böbrek testleri gerekir.

Romatoid artrit, başlangıç (haftada 1)
7,5
mg
Romatoid artrit, haftalık üst sınır
30
mg
Crohn, başlangıç (haftada 1)
25
mg
Crohn, idame (haftada 1)
15
mg
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Bulantı, iştah kaybı, karın ağrısı, hazımsızlık
  • Ağız içi yara ve iltihap (stomatit)
  • Karaciğer enzimlerinde yükselme
  • Beyaz kan hücresi, alyuvar ve trombosit azalması
  • Baş ağrısı, yorgunluk, uyku hali
  • İshal, döküntü, kaşıntı

Seyrek / Ciddi

  • Kuru öksürük, nefes darlığı, ateş (akciğer iltihabı; derhal hekime başvurun)
  • Ciddi kemik iliği baskılanması ve enfeksiyon
  • Karaciğer yetmezliği, siroz
  • Böbrek yetmezliği
  • Ağır deri reaksiyonları (Stevens-Johnson sendromu)
  • Kan kusma, siyah dışkı (ilacı bırakın)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Aspirin ve diğer NSAİİ'ler
metotreksat toksisitesi artabilir; yakın izlem gerekir
Trimetoprim-sülfametoksazol ve diğer sülfonamid antibiyotikler
kan hücrelerinde ciddi azalma
Penisilinler, siprofloksasin
metotreksat kanda birikebilir
Omeprazol, pantoprazol
metotreksat atılımı gecikir
Leflunomid, azatioprin, sülfasalazin
karaciğer ve kan toksisitesi artar
Siklosporin ve teofilin
etki ve toksisite değişir
Folik asit ve vitamin takviyeleri
metotreksatın etkisini azaltabilir
Canlı aşılar
birlikte yapılmamalı
Alkol, kahve, siyah çay ve kolalı içecekler
alkolden kaçının, kafeini aşırıya kaçırmayın
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Haftada bir kez kullanılır; günlük almayın
Gebelikte, emzirmede ve alkol bağımlılığında kullanılmaz
Ağır karaciğer veya böbrek yetmezliğinde ve kan hücresi eksikliğinde kullanılmaz
Tüberküloz, HIV gibi ciddi enfeksiyonlarda ve ağız ya da mide ülserinde kullanılmaz
Kusma veya ishal olursa hekiminize haber verin; toksisite artabilir
Güneşe ve UV ışınlarına maruz kalmayın, yüksek faktörlü güneş koruyucu kullanın
Cilt ve mukoza ile temasından kaçının; bulaşırsa bol suyla yıkayın
Yorgunluk ve baş dönmesi araç kullanmayı etkileyebilir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelikte kullanılmaz (gebelik kategorisi X); ciddi doğum kusurlarına ve düşüğe yol açar. Kadınlar tedavi boyunca ve sonrasında en az 6 ay, erkekler en az 3 ay etkili doğum kontrolü kullanmalıdır. Anne sütüne geçtiği için emzirme tedavi boyunca kesilmelidir.

Sık sorulanlar

Metotreksat hakkında sıkça sorulanlar

Metotreksat nedir?

Romatizmal eklem hastalıklarında, ağır sedef hastalığında ve Crohn hastalığında bağışıklık sisteminin aşırı çalışmasını yatıştırır. Haftada bir kez kullanılır; günlük almak ölümcül olabilir.

Metotreksat ne işe yarar?

Metotreksat şu durumlarda kullanılır: Aktif romatoid artrit (yetişkin); Çocuklarda poliartritik juvenil idiyopatik artrit; Orta ve şiddetli sedef hastalığı; Psöriatik artrit (sedefe bağlı eklem iltihabı); Orta şiddetli Crohn hastalığı.

Metotreksat yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Bulantı, iştah kaybı, karın ağrısı, hazımsızlık, Ağız içi yara ve iltihap (stomatit), Karaciğer enzimlerinde yükselme, Beyaz kan hücresi, alyuvar ve trombosit azalması, Baş ağrısı, yorgunluk, uyku hali. Seyrek/ciddi: Kuru öksürük, nefes darlığı, ateş (akciğer iltihabı; derhal hekime başvurun), Ciddi kemik iliği baskılanması ve enfeksiyon, Karaciğer yetmezliği, siroz, Böbrek yetmezliği.

Metotreksat hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Aspirin ve diğer NSAİİ'ler: metotreksat toksisitesi artabilir; yakın izlem gerekir; Trimetoprim-sülfametoksazol ve diğer sülfonamid antibiyotikler: kan hücrelerinde ciddi azalma; Penisilinler, siprofloksasin: metotreksat kanda birikebilir; Omeprazol, pantoprazol: metotreksat atılımı gecikir; Leflunomid, azatioprin, sülfasalazin: karaciğer ve kan toksisitesi artar. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Metotreksat gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte kullanılmaz (gebelik kategorisi X); ciddi doğum kusurlarına ve düşüğe yol açar. Kadınlar tedavi boyunca ve sonrasında en az 6 ay, erkekler en az 3 ay etkili doğum kontrolü kullanmalıdır. Anne sütüne geçtiği için emzirme tedavi boyunca kesilmelidir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Metotreksat içeren ilaçlar hangileridir?

Metotreksat etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Metotreksat içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.