Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Metisiline dirençli stafilokok (MRSA) enfeksiyonları
Bakteriyel endokardit (kalp kapak enfeksiyonu)
Stafilokokal osteomiyelit, pnömoni ve septisemi
Yumuşak doku enfeksiyonları
Antibiyotiğe bağlı psödomembranöz kolit (oral form)
Stafilokokal enterokolit (oral form)
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Hastanede uzman hekim gözetiminde damar içi infüzyon olarak uygulanır; iğneyle (intramüsküler) verilmez. Oral form yalnızca bağırsak enfeksiyonlarına özgüdür — diğer enfeksiyonlarda ağızdan içildiğinde etkisizdir. Doz ve süre enfeksiyonun tipine, böbrek fonksiyonuna ve kan ilaç düzeylerine göre hekim tarafından belirlenir.

IV doz (yetişkin)
500 mg/6 saat veya 1 g/12 saat
IV infüzyon
Oral doz (yetişkin)
125 mg/6 saat (7–10 gün)
mg
Günlük oral üst sınır
2
g
İnfüzyon hızı
≤10
mg/dk
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Damar tutulumu (tromboflebit): infüzyon yerinde ağrı ve şişlik
  • Tansiyon düşmesi
  • Nefes darlığı, hırıltılı solunum
  • Yüz ve boyunda kızarıklık, kaşıntı, döküntü
  • Böbrek değerlerinde yükselme

Seyrek / Ciddi

  • Anafilaksi — ciddi alerjik reaksiyon (ilacı hemen durdurun)
  • İşitme kaybı, kulak çınlaması
  • Kan tablosu bozuklukları: trombositopeni, nötropeni
  • Stevens-Johnson sendromu — deri soyulması (ilacı bırakın)
  • Kardiyak arrest (çok seyrek)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Aminoglikozitler (gentamisin, amikasin vb.)
böbrek ve sinir hasarı riski artar
Amfoterisin B, sisplatin
nefrotoksisite riski artar
Furosemid, etakrinik asit (diüretikler)
işitme hasarı riski artar
Anestezikler
kan basıncı düşmesi ve alerjik reaksiyon riski artar
Kolestiramin (oral vankomisin ile)
ilacın emilimini azaltır, arada en az birkaç saat bırakın
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Böbrek yetmezliğinde doz mutlaka hekim tarafından ayarlanmalı; kan düzeyleri yakından izlenmeli
Önceden işitme kaybı olanlar mümkünse kullanmamalı; 60 yaş üstünde işitme takibi yapılmalı
Hızlı infüzyon 'Kırmızı Adam Sendromu'na (yüz-boyun-omuzlarda kızarıklık, tansiyon düşmesi) yol açabilir
Tedavi sırasında periyodik kan, idrar, karaciğer ve böbrek testleri yaptırılmalı
Oral vankomisin bağırsak dışındaki enfeksiyonlarda etkisizdir; gerekirse aynı anda IV uygulama eklenir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi C'dir; plasenta geçişi gösterilmiş olup bebekte işitme ve böbrek hasarı riski göz ardı edilemez. Gebelikte yalnızca anneye faydası riskinden açıkça fazlaysa kullanılır. Vankomisin süte geçtiğinden emzirme önerilmez.

Sık sorulanlar

Vankomisin hakkında sıkça sorulanlar

Vankomisin nedir?

Gram pozitif bakterilere karşı kullanılan, özellikle diğer antibiyotiklere dirençli enfeksiyonlarda başvurulan bir antibiyotiktir. Genellikle hastanede damar içi (IV) infüzyon olarak uygulanır; psödomembranöz kolit için ağızdan da verilebilir.

Vankomisin ne işe yarar?

Vankomisin şu durumlarda kullanılır: Metisiline dirençli stafilokok (MRSA) enfeksiyonları; Bakteriyel endokardit (kalp kapak enfeksiyonu); Stafilokokal osteomiyelit, pnömoni ve septisemi; Yumuşak doku enfeksiyonları; Antibiyotiğe bağlı psödomembranöz kolit (oral form); Stafilokokal enterokolit (oral form).

Vankomisin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Damar tutulumu (tromboflebit): infüzyon yerinde ağrı ve şişlik, Tansiyon düşmesi, Nefes darlığı, hırıltılı solunum, Yüz ve boyunda kızarıklık, kaşıntı, döküntü, Böbrek değerlerinde yükselme. Seyrek/ciddi: Anafilaksi — ciddi alerjik reaksiyon (ilacı hemen durdurun), İşitme kaybı, kulak çınlaması, Kan tablosu bozuklukları: trombositopeni, nötropeni, Stevens-Johnson sendromu — deri soyulması (ilacı bırakın).

Vankomisin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Aminoglikozitler (gentamisin, amikasin vb.): böbrek ve sinir hasarı riski artar; Amfoterisin B, sisplatin: nefrotoksisite riski artar; Furosemid, etakrinik asit (diüretikler): işitme hasarı riski artar; Anestezikler: kan basıncı düşmesi ve alerjik reaksiyon riski artar; Kolestiramin (oral vankomisin ile): ilacın emilimini azaltır, arada en az birkaç saat bırakın. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Vankomisin gebelikte kullanılır mı?

Gebelik kategorisi C'dir; plasenta geçişi gösterilmiş olup bebekte işitme ve böbrek hasarı riski göz ardı edilemez. Gebelikte yalnızca anneye faydası riskinden açıkça fazlaysa kullanılır. Vankomisin süte geçtiğinden emzirme önerilmez. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Vankomisin içeren ilaçlar hangileridir?

Vankomisin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Vankomisin içeren ilaçlar (1)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaVankomisin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Vankomisin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.