Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Aktif tüberküloz (akciğer ve akciğer dışı)
Latent TB enfeksiyonunun önlenmesi (yüksek riskli kişilerde)
HIV pozitif bireylerde TB profilaksisi
Tüberkülozlu kişiyle yakın temas sonrası koruyucu tedavi
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Aç karnına alınmalıdır; yemekle birlikte alındığında emilim belirgin şekilde azalır. Her gün aynı saatte, tek doz olarak alınır. Hekimin önerdiği süre boyunca — genellikle 6–9 ay — iyi hissedilse dahi kesilmeden sürdürülür.

Yetişkin (günlük)
5 mg/kg, en fazla 300
mg/gün
Yetişkin (haftada 2–3 kez)
15 mg/kg, en fazla 900
mg/doz
Latent TB profilaksisi
300
mg/gün
Tedavi süresi
6–9
ay (hekim belirler)
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma (periferik nöropati)
  • Bulantı, kusma, mide rahatsızlığı
  • Karaciğer enzimlerinde geçici yükselme (hastaların %10–20'sinde)

Seyrek / Ciddi

  • Ciddi ve ölümcül olabilen karaciğer iltihabı — sarılık, koyu idrar, sağ üst karın ağrısı görülürse ilacı bırakın ve hemen hekime başvurun
  • Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz — deri döküntüsü, kabarcık başlarsa derhal durdurun
  • Serebellar sendrom: denge kaybı, konuşma bozukluğu, titreme
  • Kan tablosu bozuklukları: agranülositoz, trombositopeni
  • Görme bozukluğu, göz ağrısı
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Fenitoin
kan düzeyi yükselir, ilaç toksisitesi riski artar — doz ayarı gerekebilir
Karbamazepin
kan düzeyi yükselir, yakın izlem gerekir
Valproat
plazma düzeyi artabilir
Parasetamol
birlikte uzun süreli kullanımda karaciğer toksisitesi riski artar
Tiramin içeren besinler (olgunlaştırılmış peynir, kırmızı şarap, bazı balıklar)
başağrısı, çarpıntı, kan basıncı yükselmesi görülebilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Karaciğer hastalığı öyküsü olanlar hekimi bilgilendirmeli; aylık karaciğer enzimi takibi gerekebilir
Düzenli alkol kullananlarda karaciğer hasarı riski daha yüksektir
Böbrek yetmezliği, diyabet, HIV enfeksiyonu, yetersiz beslenme durumlarında B6 vitamini (piridoksin) desteği önerilir
35 yaş üstünde hepatit riski artar; periyodik laboratuvar takibi planlanır
Önceden izoniazide bağlı karaciğer hasarı yaşandıysa kullanılmamalıdır
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Aktif TB tedavisinde fayda-zarar değerlendirmesi ile gebelikte kullanılabilir; gebelikte günlük 10–20 mg piridoksin eklenmesi önerilir. Anne sütüne çok az miktarda geçer; bebeğe zararlı etkisi bildirilmemiştir.

Sık sorulanlar

İzoniazid hakkında sıkça sorulanlar

İzoniazid nedir?

Tüberküloz (verem) basilini öldürür; aktif TB tedavisinde ve hastalığa dönüşmeden önce latent enfeksiyonun önlenmesinde kullanılır. Tek başına değil, genellikle rifampisin ve diğer ilaçlarla birlikte verilir; tedavi aylar sürer.

İzoniazid ne işe yarar?

İzoniazid şu durumlarda kullanılır: Aktif tüberküloz (akciğer ve akciğer dışı); Latent TB enfeksiyonunun önlenmesi (yüksek riskli kişilerde); HIV pozitif bireylerde TB profilaksisi; Tüberkülozlu kişiyle yakın temas sonrası koruyucu tedavi.

İzoniazid yan etkileri nelerdir?

Yaygın: El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma (periferik nöropati), Bulantı, kusma, mide rahatsızlığı, Karaciğer enzimlerinde geçici yükselme (hastaların %10–20'sinde). Seyrek/ciddi: Ciddi ve ölümcül olabilen karaciğer iltihabı — sarılık, koyu idrar, sağ üst karın ağrısı görülürse ilacı bırakın ve hemen hekime başvurun, Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz — deri döküntüsü, kabarcık başlarsa derhal durdurun, Serebellar sendrom: denge kaybı, konuşma bozukluğu, titreme, Kan tablosu bozuklukları: agranülositoz, trombositopeni.

İzoniazid hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Fenitoin: kan düzeyi yükselir, ilaç toksisitesi riski artar — doz ayarı gerekebilir; Karbamazepin: kan düzeyi yükselir, yakın izlem gerekir; Valproat: plazma düzeyi artabilir; Parasetamol: birlikte uzun süreli kullanımda karaciğer toksisitesi riski artar; Tiramin içeren besinler (olgunlaştırılmış peynir, kırmızı şarap, bazı balıklar): başağrısı, çarpıntı, kan basıncı yükselmesi görülebilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

İzoniazid gebelikte kullanılır mı?

Aktif TB tedavisinde fayda-zarar değerlendirmesi ile gebelikte kullanılabilir; gebelikte günlük 10–20 mg piridoksin eklenmesi önerilir. Anne sütüne çok az miktarda geçer; bebeğe zararlı etkisi bildirilmemiştir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

İzoniazid içeren ilaçlar hangileridir?

İzoniazid etkin maddesini içeren 2 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

İzoniazid içeren ilaçlar (2)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı Betaİzoniazid hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! İzoniazid hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.