Kısaca

Rifabutin, Antibiyotik (tüberküloz ve MAC enfeksiyonlarına karşı) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Bağışıklığı baskılanmış kişilerde MAC enfeksiyonundan korunma (CD4 sayısı 75/mcl ve altı), AIDS hastalarında yaygın MAC enfeksiyonu tedavisi, Akciğer tüberkülozu (dirençli ve yeni tanı almış) durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Bağışıklığı baskılanmış kişilerde MAC enfeksiyonundan korunma (CD4 sayısı 75/mcl ve altı)
AIDS hastalarında yaygın MAC enfeksiyonu tedavisi
Akciğer tüberkülozu (dirençli ve yeni tanı almış)
Tüberküloz dışı mikobakteri hastalıkları
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Ağızdan, genellikle günde bir kez tek doz alınır; öğünlerden bağımsızdır, günün herhangi bir saatinde alınabilir. Mikobakteri enfeksiyonlarında rifamisin grubu dışındaki başka bir enfeksiyon ilacıyla birlikte kullanılır. Doz ve süre hastalığa göre hekimce belirlenir; MAC korunmasında tedavi ömür boyu sürebilir.

MAC'tan korunma (tek ilaç)
300
mg/gün
Akciğer tüberkülozu
150
mg/gün
Tüberküloz dışı mikobakteri hastalığı (kombine)
450-600
mg/gün
MAC tedavisinde klaritromisinle birlikte (ilk aydan sonra)
300
mg/gün
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Beyaz kan hücresi sayısında düşme (lökopeni)
  • Kansızlık (anemi)
  • Deri döküntüsü
  • Bulantı
  • Kas ağrısı
  • Ateş
  • İdrarda, ciltte ve vücut salgılarında kırmızı-turuncu renk

Seyrek / Ciddi

  • Gözde iltihap (üveit), görmede bulanıklık ya da göz ağrısı (hekime hemen başvurun)
  • Ciddi deri reaksiyonları, ilaç döküntüsü (ilacı bırakıp hekime başvurun)
  • Sarılık, karaciğer enzimlerinde yükselme
  • Kan hücresi sayısında ciddi azalma (trombosit, nötrofil)
  • Antibiyotik sonrası şiddetli ishal (Clostridium difficile kolit)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

HIV proteaz inhibitörleri (ritonavir, lopinavir, atazanavir, darunavir gibi)
rifabutin düzeyi çok artar, doz belirgin azaltılır
Klaritromisin ve flukonazol
rifabutin düzeyi artar, üveit riski yükselir
Vorikonazol, posakonazol, itrakonazol
karşılıklı düzey değişir, mümkünse birlikte kullanılmaz
Doğum kontrol hapı
etkisi azalır, ek yöntem gerekir
Kan sulandırıcılar, kortikosteroidler, siklosporin, takrolimus, fenitoin, kinidin, oral şeker ilaçları
etkileri azalabilir
Bictegravir, elvitegravir, oral rilpivirin, doravirin ve sofosbuvir
düzeyleri düşer, birlikte kullanım önerilmez
Rilpivirinli uzun etkili enjeksiyon
birlikte kullanılamaz
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Rifabutine veya rifampisin gibi diğer rifamisinlere alerjisi olanlar kullanmamalı
Tedavi sırasında kan sayımı ve karaciğer testleri düzenli izlenmeli
Şiddetli böbrek (kreatinin klerensi 30 ml/dk altı) ve karaciğer yetmezliğinde doz azaltılır
Yumuşak kontakt lensleri kalıcı olarak boyayabilir, lens takılmamalı
Göz ağrısı, kızarıklık ya da görme değişikliğinde hekime hemen başvurulmalı
Çocuklarda kullanımıyla ilgili yeterli veri yoktur
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi B

KÜB'de belirtilen FDA harf sınıfı; eski bir sistemdir, karar hekimindir. Kaynak: KÜB (rıfabutın_566d11.md)

KÜB'e göre gebelikte ve emzirme döneminde yeterli veri olmadığından önlem olarak kullanılmamalıdır. Hayvan çalışmalarında doğum kusuru görülmemiştir ancak insan verisi yoktur.

Sık sorulanlar

Rifabutin hakkında sıkça sorulanlar

Rifabutin nedir?

Tüberküloz ve Mycobacterium avium (MAC) kkaynaklı enfeksiyonların tedavisinde ya da önlenmesinde kullanılan bir antibiyotiktir. İdrarı, teri ve gözyaşını kırmızı-turuncu renge boyayabilir ve birçok ilacın etkisini düşürür.

Rifabutin ne işe yarar?

Rifabutin şu durumlarda kullanılır: Bağışıklığı baskılanmış kişilerde MAC enfeksiyonundan korunma (CD4 sayısı 75/mcl ve altı); AIDS hastalarında yaygın MAC enfeksiyonu tedavisi; Akciğer tüberkülozu (dirençli ve yeni tanı almış); Tüberküloz dışı mikobakteri hastalıkları.

Rifabutin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Beyaz kan hücresi sayısında düşme (lökopeni), Kansızlık (anemi), Deri döküntüsü, Bulantı, Kas ağrısı. Seyrek/ciddi: Gözde iltihap (üveit), görmede bulanıklık ya da göz ağrısı (hekime hemen başvurun), Ciddi deri reaksiyonları, ilaç döküntüsü (ilacı bırakıp hekime başvurun), Sarılık, karaciğer enzimlerinde yükselme, Kan hücresi sayısında ciddi azalma (trombosit, nötrofil).

Rifabutin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: HIV proteaz inhibitörleri (ritonavir, lopinavir, atazanavir, darunavir gibi): rifabutin düzeyi çok artar, doz belirgin azaltılır; Klaritromisin ve flukonazol: rifabutin düzeyi artar, üveit riski yükselir; Vorikonazol, posakonazol, itrakonazol: karşılıklı düzey değişir, mümkünse birlikte kullanılmaz; Doğum kontrol hapı: etkisi azalır, ek yöntem gerekir; Kan sulandırıcılar, kortikosteroidler, siklosporin, takrolimus, fenitoin, kinidin, oral şeker ilaçları: etkileri azalabilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Rifabutin gebelikte kullanılır mı?

KÜB'e göre gebelikte ve emzirme döneminde yeterli veri olmadığından önlem olarak kullanılmamalıdır. Hayvan çalışmalarında doğum kusuru görülmemiştir ancak insan verisi yoktur. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Rifabutin içeren ilaçlar hangileridir?

Rifabutin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Rifabutin içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.