Kısaca

Rifampin (Rifampicin), Antibiyotik (tüberküloz ilacı) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Tüberküloz (verem), tüm biçimleri, Lepra (cüzzam), Bruselloz durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Tüberküloz (verem), tüm biçimleri
Lepra (cüzzam)
Bruselloz
Lejyoner hastalığı
Ciddi stafilokok enfeksiyonları
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Flakondaki toz enjeksiyonluk suyla çözülür, serumla seyreltilir ve sağlık kuruluşunda 2–3 saatte damar yoluyla (infüzyon) verilir. Kas içine ya da deri altına yapılmaz. Direnç gelişmesini önlemek için mutlaka en az bir başka antibiyotikle birlikte kullanılır; tedaviyi kendiliğinizden bırakmayın.

Tüberküloz, yetişkin (günde 1 kez)
600
mg
Lepra, günlük (50 kg ve üzeri)
600
mg
Lepra, günlük (50 kg altı)
450
mg
Bruselloz, Lejyoner, stafilokok (günlük, 2–4 doza bölünür)
600–1200
mg
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Ateş ve titreme
  • Bulantı, kusma
  • Baş ağrısı, baş dönmesi
  • Kan testlerinde karaciğer enzimi ve bilirubin yükselmesi
  • Kanda trombosit (pıhtılaşma hücresi) azalması
  • İdrar, ter, gözyaşı ve balgamın turuncu-kırmızı renklenmesi

Seyrek / Ciddi

  • Sarılık, koyu idrar, karın ağrısı: karaciğer hasarı belirtisi (hekime hemen başvurun)
  • Yaygın döküntü, ateş, ciltte soyulma veya kabarma (ilacı bırakmadan hekime bildirin)
  • Nefes darlığı, hırıltı, yüzde şişme: ciddi alerji
  • Kanama, morarma, kuru öksürükle birlikte ateş ve nefes darlığı
  • İnfüzyon yerinde damar iltihabı ve ağrı
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Sakinavir/ritonavir (HIV ilacı)
birlikte kullanılmaz, karaciğer hasarı riski artar
Lurasidon (ruhsal hastalık ilacı)
birlikte kullanılmaz, etkisi çok azalır
Doğum kontrol hapları
etkisi azalır, hormonal olmayan yöntem gerekir
Varfarin gibi kan sulandırıcılar, siklosporin, digoksin, kortizon, diyabet ilaçları
etkileri azalabilir, doz ayarı gerekir
İzoniyazid, halotan, parasetamol
karaciğer hasarı riski artar
Klopidogrel ve hepatit C ilaçları
birlikte kullanımdan kaçınılır
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Rifamisinlere alerjisi olanlar kullanmamalı
Karaciğer hastalığında düşük dozla ve sık kan testiyle izlenir; sarılıkta fayda ve risk hekimce tartılır
Tedaviden önce karaciğer testleri ve kan sayımı yapılır; tedavi sırasında en az ayda bir kontrol gerekir
Dişleri, idrarı ve gözyaşını boyar; yumuşak kontakt lensler kalıcı lekelenebilir
Tedaviye ara vermeyin; aralıklı kullanım ciddi alerjik reaksiyon riskini artırır
Kanama eğilimi olanlarda pıhtılaşma izlenir, gerekirse K vitamini verilir
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi C

KÜB'de belirtilen FDA harf sınıfı; eski bir sistemdir, karar hekimindir. Kaynak: KÜB (rifampin_f830b9.md)

Gebelikte yalnızca gerekliyse, yararı bebeğe riskinden fazlaysa kullanılır; hayvan çalışmalarında yüksek dozda doğumsal bozukluk görülmüştür, son haftalarda kullanımda anne ve bebekte kanama olabilir. Anne sütüne geçer; emzirirken yalnızca yarar riske ağır basıyorsa kullanılır.

Sık sorulanlar

Rifampin hakkında sıkça sorulanlar

Rifampin nedir?

Tüberküloz ve lepra başta olmak üzere bazı ciddi bakteri enfeksiyonlarını tedavi eder; hep başka bir antibiyotikle birlikte verilir. Bu KÜB'deki damar yoluyla verilen biçimdir ve ağızdan ilaç alamayan hastalarda kullanılır.

Rifampin ne işe yarar?

Rifampin şu durumlarda kullanılır: Tüberküloz (verem), tüm biçimleri; Lepra (cüzzam); Bruselloz; Lejyoner hastalığı; Ciddi stafilokok enfeksiyonları.

Rifampin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Ateş ve titreme, Bulantı, kusma, Baş ağrısı, baş dönmesi, Kan testlerinde karaciğer enzimi ve bilirubin yükselmesi, Kanda trombosit (pıhtılaşma hücresi) azalması. Seyrek/ciddi: Sarılık, koyu idrar, karın ağrısı: karaciğer hasarı belirtisi (hekime hemen başvurun), Yaygın döküntü, ateş, ciltte soyulma veya kabarma (ilacı bırakmadan hekime bildirin), Nefes darlığı, hırıltı, yüzde şişme: ciddi alerji, Kanama, morarma, kuru öksürükle birlikte ateş ve nefes darlığı.

Rifampin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Sakinavir/ritonavir (HIV ilacı): birlikte kullanılmaz, karaciğer hasarı riski artar; Lurasidon (ruhsal hastalık ilacı): birlikte kullanılmaz, etkisi çok azalır; Doğum kontrol hapları: etkisi azalır, hormonal olmayan yöntem gerekir; Varfarin gibi kan sulandırıcılar, siklosporin, digoksin, kortizon, diyabet ilaçları: etkileri azalabilir, doz ayarı gerekir; İzoniyazid, halotan, parasetamol: karaciğer hasarı riski artar. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Rifampin gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte yalnızca gerekliyse, yararı bebeğe riskinden fazlaysa kullanılır; hayvan çalışmalarında yüksek dozda doğumsal bozukluk görülmüştür, son haftalarda kullanımda anne ve bebekte kanama olabilir. Anne sütüne geçer; emzirirken yalnızca yarar riske ağır basıyorsa kullanılır. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Rifampin içeren ilaçlar hangileridir?

Rifampin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Rifampin içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.