Kısaca

Pentetik Asit (Pentetic acid (DTPA)), Radyofarmasötik görüntüleme ajanı (teknesyum işaretli) grubunda yer alan bir ilaç etkin maddesidir. Başlıca Böbrek kan akışı ve işlevinin görüntülenmesi (dinamik renal sintigrafi), Böbreğin süzme hızının (GFR) ölçülmesi, Beyin damar ve doku görüntülemesi (BT ya da MR uygun değilse) durumlarında kullanılır.

Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Böbrek kan akışı ve işlevinin görüntülenmesi (dinamik renal sintigrafi)
Böbreğin süzme hızının (GFR) ölçülmesi
Beyin damar ve doku görüntülemesi (BT ya da MR uygun değilse)
Akciğer havalanma görüntülemesi (inhalasyonla)
Mide-yemek borusu reflüsünün ve mide boşalmasının incelenmesi (ağızdan)
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

İşaretleme sonrası hazırlanan ilaç, incelemeye göre damar yoluyla, nebülizörle soluyarak ya da süt gibi bir sıvıyla ağızdan verilir. Uygulamayı yalnızca nükleer tıp merkezinde yetkili personel yapar. İncelemeden önce bol su için; sonraki ilk saatlerde radyasyonu azaltmak için sık tuvalete çıkın.

GFR ölçümü (damar yoluyla)
7–18
MBq
Böbrek görüntüleme (damar yoluyla)
40–400
MBq
Beyin görüntüleme (damar yoluyla)
185–740
MBq
Mide-yemek borusu (ağızdan)
10–20
MBq
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Baş dönmesi
  • Tansiyon düşmesi
  • Yüzde kızarıklık
  • Nefes darlığı
  • Ürtiker (kurdeşen), kaşıntı

Seyrek / Ciddi

  • Ağır alerjik reaksiyon (uygulama derhal durdurulur)
  • İyonlaştırıcı radyasyona bağlı uzun vadede kanser ve kalıtsal kusur olasılığı (düşük olasılıklı)
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

ACE inhibitörleri
böbrek kan akışını azaltır, görüntüyü etkiler
Furosemid, hidroklorotiyazid, diklofenak
ilacın böbrekten atılımını değiştirebilir
Aminoglikozid antibiyotikler, sisplatin, kontrast maddeler
atılımı azaltabilir
Morfin, levodopa, alüminyumlu antasitler
mide boşalmasını geciktirir
Metoklopramid
mide boşalmasını hızlandırır
Psikotrop ilaçlar
beyin görüntülemesinde burun bölgesinde tutulumu artırabilir
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Etken maddeye veya bileşenlerinden birine alerjisi olanlar kullanmamalı
Böbrek ya da karaciğer yetmezliğinde radyasyon maruziyeti artabilir; doz dikkatle belirlenir
Çocuklarda MBq başına radyasyon dozu daha yüksektir; kullanım dikkatle değerlendirilir
Omurilik sıvısı boşluğuna uygulanmaz ve BOS akış görüntülemesinde kullanılmaz
Düşük sodyum diyetindekilerde ilacın sodyum içeriği dikkate alınmalı
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi C

KÜB'de belirtilen FDA harf sınıfı; eski bir sistemdir, karar hekimindir. Kaynak: KÜB (pentetık-asıt_96eb60.md)

Gebelikte fetüs de radyasyona maruz kalır; yarar riskten açıkça büyük değilse kullanılmaz. Gebelik olasılığı varsa mutlaka bildirin. Emziren annede uygulama gerekirse 12 saat emzirme kesilir ve bu sürede sağılan süt atılır.

Sık sorulanlar

Pentetik Asit hakkında sıkça sorulanlar

Pentetik Asit nedir?

Teknesyum-99m ile işaretlenerek böbrek, beyin, akciğer ve mide-yemek borusu görüntülemelerinde kullanılan tanı amaçlı radyoaktif ilaçtır. Tedavi etmez; yalnızca nükleer tıp merkezlerinde, uzman kontrolünde uygulanır.

Pentetik Asit ne işe yarar?

Pentetik Asit şu durumlarda kullanılır: Böbrek kan akışı ve işlevinin görüntülenmesi (dinamik renal sintigrafi); Böbreğin süzme hızının (GFR) ölçülmesi; Beyin damar ve doku görüntülemesi (BT ya da MR uygun değilse); Akciğer havalanma görüntülemesi (inhalasyonla); Mide-yemek borusu reflüsünün ve mide boşalmasının incelenmesi (ağızdan).

Pentetik Asit yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Baş dönmesi, Tansiyon düşmesi, Yüzde kızarıklık, Nefes darlığı, Ürtiker (kurdeşen), kaşıntı. Seyrek/ciddi: Ağır alerjik reaksiyon (uygulama derhal durdurulur), İyonlaştırıcı radyasyona bağlı uzun vadede kanser ve kalıtsal kusur olasılığı (düşük olasılıklı).

Pentetik Asit hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: ACE inhibitörleri: böbrek kan akışını azaltır, görüntüyü etkiler; Furosemid, hidroklorotiyazid, diklofenak: ilacın böbrekten atılımını değiştirebilir; Aminoglikozid antibiyotikler, sisplatin, kontrast maddeler: atılımı azaltabilir; Morfin, levodopa, alüminyumlu antasitler: mide boşalmasını geciktirir; Metoklopramid: mide boşalmasını hızlandırır. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Pentetik Asit gebelikte kullanılır mı?

Gebelikte fetüs de radyasyona maruz kalır; yarar riskten açıkça büyük değilse kullanılmaz. Gebelik olasılığı varsa mutlaka bildirin. Emziren annede uygulama gerekirse 12 saat emzirme kesilir ve bu sürede sağılan süt atılır. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Pentetik Asit içeren ilaçlar hangileridir?

Pentetik Asit etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Pentetik Asit içeren ilaçlar (1)

Aynı grup

İlgili etken maddeler

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.