Ne işe yarar

Hangi durumlarda kullanılır

Metisiline dirençli stafilokok (MRSA) enfeksiyonları
Bakteriyel endokardit (kalp kapak enfeksiyonu)
Kemik, akciğer ve yumuşak doku stafilokok enfeksiyonları
Kan zehirlenmesi (septisemi)
Antibiyotik bağlantılı psödomembranöz kolit (oral form)
Stafilokokal enterokolit (oral form)
Nasıl kullanılır

Doz ve kullanım

Yalnızca hastanede, hekim denetiminde uygulanır. IV (damardan) verildiğinde her doz en az 60 dakikada, 10 mg/dk hızı aşmadan infüze edilir; hızlı verilmesi tansiyon düşmesine ve kızarıklığa neden olabilir. Oral form yalnızca bağırsak enfeksiyonlarına özgüdür; başka endikasyonlarda oral vankomisin etkisizdir.

IV tek doz (erişkin)
500 mg / 6 saatte bir veya 1 g / 12 saatte bir
IV infüzyon hızı (üst sınır)
10
mg/dk
Oral doz (erişkin, kolit)
125 mg / 6 saatte bir
Oral günlük üst sınır
2
g/gün
Doz, resmî KÜB'ün sadeleştirilmiş özetidir. Kesin doz; endikasyona ve kişiye göre değişir — kutudaki kullanma talimatına (KT) ve hekiminize uyun.
Yan etkiler

Vücutta neler olabilir

Yaygın

  • Damar yolunda tromboflebit (ağrı, kızarıklık)
  • Tansiyon düşmesi
  • Yüz, boyun ve göğüste kızarıklık (kırmızı adam sendromu)
  • Döküntü ve kaşıntı
  • Böbrek fonksiyon testlerinde yükselme
  • Nefes darlığı

Seyrek / Ciddi

  • Ciddi alerjik reaksiyon — anafilaksi (ilacı durdurun, acile başvurun)
  • İşitme kaybı veya kulak çınlaması (ilacı bırakın, hekime bildirin)
  • Kan hücresi azalması: trombositopeni, nötropeni
  • Stevens-Johnson sendromu — ciltte kabarcıklı ağır döküntü (ilacı bırakın)
  • Çok seyrek kalp durması
Ciddi bir reaksiyon (nefes darlığı, yüzde şişme, şiddetli döküntü) halinde ilacı bırakıp acilen sağlık kuruluşuna başvurun.
Etkileşim

Birlikte dikkat edilecekler

Aminoglikozidler (gentamisin, amikasin vb.)
böbrek ve sinir hasarı riski artar
Furosemid, etakrinik asit gibi diüretikler
işitme toksisitesini artırır
Anestezikler
kan basıncında ani düşme ve alerjik reaksiyon riski
Amfoterisin B, sisplatin
böbrek toksisitesi birlikteliği
Kolestiramın (oral vankomisini bağlar)
dozlar en az birkaç saat arayla alınmalı
Uyarılar

Önemli güvenlik notları

Böbrek yetmezliğinde doz mutlaka hekimce ayarlanmalı; kan düzeyleri takip edilmeli
Önceden işitme kaybı varsa mümkünse kullanılmamalı; kullanılırsa işitme testi gerekli
60 yaş üstünde işitme hasarı riski daha yüksek; seri işitsel fonksiyon testi önerilir
IV uygulamada enjeksiyon bölgesi düzenli değiştirilmeli; doku nekrozu riski var
Tedavi boyunca kan sayımı, idrar, karaciğer ve böbrek testleri periyodik yapılmalı
Gebelik & Emzirme

Gebelik ve emzirmede

Gebelik kategorisi C'dir; vankomisin plasentayı geçer ve bebeğe ototoksisite ile nefrotoksisite riski taşır. Yalnızca anneye faydanın bebeğe zarardan kesinlikle fazla olduğu durumlarda kullanılır. Emzirme döneminde süte geçtiğinden, beklenen yarar riski karşılamadıkça emzirmeye ara verilmesi gerekir.

Sık sorulanlar

Vankomisin hakkında sıkça sorulanlar

Vankomisin nedir?

Gram pozitif bakterilerin yol açtığı ağır enfeksiyonlarda, özellikle diğer antibiyotiklerin işe yaramadığı durumlarda kullanılan bir hastane antibiyotiğidir. Damara veya ağız yoluyla uygulanır; emilmediği için bağırsak enfeksiyonlarında sadece oral form tercih edilir.

Vankomisin ne işe yarar?

Vankomisin şu durumlarda kullanılır: Metisiline dirençli stafilokok (MRSA) enfeksiyonları; Bakteriyel endokardit (kalp kapak enfeksiyonu); Kemik, akciğer ve yumuşak doku stafilokok enfeksiyonları; Kan zehirlenmesi (septisemi); Antibiyotik bağlantılı psödomembranöz kolit (oral form); Stafilokokal enterokolit (oral form).

Vankomisin yan etkileri nelerdir?

Yaygın: Damar yolunda tromboflebit (ağrı, kızarıklık), Tansiyon düşmesi, Yüz, boyun ve göğüste kızarıklık (kırmızı adam sendromu), Döküntü ve kaşıntı, Böbrek fonksiyon testlerinde yükselme. Seyrek/ciddi: Ciddi alerjik reaksiyon — anafilaksi (ilacı durdurun, acile başvurun), İşitme kaybı veya kulak çınlaması (ilacı bırakın, hekime bildirin), Kan hücresi azalması: trombositopeni, nötropeni, Stevens-Johnson sendromu — ciltte kabarcıklı ağır döküntü (ilacı bırakın).

Vankomisin hangi ilaçlarla etkileşir?

Dikkat edilmesi gereken etkileşimler: Aminoglikozidler (gentamisin, amikasin vb.): böbrek ve sinir hasarı riski artar; Furosemid, etakrinik asit gibi diüretikler: işitme toksisitesini artırır; Anestezikler: kan basıncında ani düşme ve alerjik reaksiyon riski; Amfoterisin B, sisplatin: böbrek toksisitesi birlikteliği; Kolestiramın (oral vankomisini bağlar): dozlar en az birkaç saat arayla alınmalı. Kullandığınız tüm ilaçları hekim/eczacınıza bildirin.

Vankomisin gebelikte kullanılır mı?

Gebelik kategorisi C'dir; vankomisin plasentayı geçer ve bebeğe ototoksisite ile nefrotoksisite riski taşır. Yalnızca anneye faydanın bebeğe zarardan kesinlikle fazla olduğu durumlarda kullanılır. Emzirme döneminde süte geçtiğinden, beklenen yarar riski karşılamadıkça emzirmeye ara verilmesi gerekir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.

Vankomisin içeren ilaçlar hangileridir?

Vankomisin etkin maddesini içeren 1 marka bulunmaktadır. Tam liste için sayfadaki "İçeren ilaçlar" bölümüne bakın.

Markalar

Vankomisin içeren ilaçlar (1)

Kaynaklar

Bilgi kaynakları

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu içerik resmî TİTCK KÜB/KT belgelerinin editöryal sadeleştirmesidir; bireysel tıbbi inceleme yapılmamıştır ve hekim/eczacı danışmanlığının yerini tutmaz. Resmî ve güncel bilgi için TİTCK prospektüsüne (KÜB/KT) başvurun. Nasıl hazırlandığını editöryal politikamızda okuyabilirsiniz.
İlaç Asistanı BetaVankomisin hakkında soru-cevap
Yapay zekâ destekli bilgilendirme asistanı. Verdiği bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; kesin bilgi ve kişisel durumun için hekim veya eczacına danış.
Merhaba! Vankomisin hakkında merak ettiklerini sorabilirsin. Aşağıdaki örneklerden birini seçebilir ya da kendi sorunu yazabilirsin.